KESE info

Id-9 Forum Ewropew dwar il-Migrazzjoni, organizzat mill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) u mid-Direttorat Ġenerali għall-Migrazzjoni u l-Affarijiet Interni tal-Kummissjoni Ewropea, iffoka fuq kif is-soċjetà ċivili jista’ jkollha rwol ewlieni fl-implimentazzjoni li jmiss tal-Patt dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil, u enfasizza wkoll il-ħidma diretta tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili f’dan il-qasam.

Il-Forum Ewropew dwar il-Migrazzjoni, li sar fi Brussell lejn l-aħħar ta’ Novembru, xeħet dawl fuq il-Patt dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil, li daħal fis-seħħ f’Ġunju 2024. Il-parteċipanti esploraw l-implimentazzjoni li jmiss tiegħu u kif is-soċjetà ċivili tista’ tgħin fl-appoġġ u l-applikazzjoni tal-Patt b’mod uman. L-avveniment ta ħarsa aktar mill-qrib lejn il-mekkaniżmu ta’ solidarjetà permanenti l-ġdid, li ħoloq rabtiet aktar mill-qrib bejn il-proċeduri tal-ażil u tar-ritorn, kundizzjonijiet ta’ akkoljenza adegwati u l-Pjan ta’ Azzjoni dwar l-Integrazzjoni u l-Inklużjoni 2021–2027.

Fis-sessjoni tal-ftuħ, il-Kummissarju Ewropew għall-Affarijiet Interni li għadha kif temmet il-kariga tagħha, Ylva Johansson, qalet: “Ninsab kuntenta li wieħed mill-aħħar dmir pubbliku tiegħi bħala Kummissarju huwa li nitkellem f’dan il-Forum Ewropew dwar il-Migrazzjoni, pjattaforma kruċjali għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, għall-Istati Membri u għal dawk li jfasslu l-politika biex jiġu indirizzati l-isfidi u l-opportunitajiet relatati mal-ġestjoni tal-migrazzjoni. Id-diskussjonijiet tagħna matul is-snin dejjem kienu ta’ ispirazzjoni. Flimkien, nistgħu nibnu komunitajiet aktar b’saħħithom u aktar reżiljenti, inħarsu l-valuri tagħna u niżguraw li l-Ewropa tibqa’ post ta’ rifuġju u ta’ opportunità”.

Il-President tal-KESE, Oliver Röpke, irringrazzja lill-Kummissarju Johansson għad-dedikazzjoni tagħha għar-riforma tal-politika tal-UE dwar il-migrazzjoni. “Jeħtiġilna niżguraw li l-Patt dwar il-Migrazzjoni jiġi implimentat bl-aktar mod uman u sostenibbli possibbli, u l-uniku mod kif nistgħu nagħmlu dan huwa billi nisimgħu lill-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili attivi f’dan il-qasam. Għalkemm il-Patt ġie adottat, il-ħidma għadha ’l bogħod milli tintemm – fil-fatt, wieħed jista’ jgħid li l-ħidma reali tibda issa”, huwa wissa.

Il-Forum Ewropew dwar il-Migrazzjoni ġie stabbilit fl-2015 bħala pjattaforma għal djalogu bejn is-soċjetà ċivili, l-istituzzjonijiet u l-awtoritajiet dwar kwistjonijiet relatati mal-migrazzjoni u l-integrazzjoni ta’ ċittadini ta’ pajjiżi terzi. Huwa jiltaqa’ darba fis-sena biex jiddiskuti l-aħħar żviluppi ta’ politika u biex jiġbor u jiskambja informazzjoni dwar kif il-politiki Ewropej jiġu implimentati fil-livelli reġjonali, lokali u taċ-ċittadini.

Kull sena, il-Forum jiffoka fuq tema differenti, li tintgħażel abbażi tal-kontribut li jipprovdu l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili matul il-proċessi ta’ konsultazzjoni li jitwettqu fix-xhur ta’ qabel l-avveniment. S’issa il-Forum kopra suġġetti bħal rotot ta’ migrazzjoni sikuri, l-aċċess tal-migranti għad-drittijiet u s-servizzi u għall-UE, suq tax-xogħol Ewropew aktar inklużiv għall-migranti u r-rwol taż-żgħażagħ.

Il-KESE diġà adotta Opinjonijiet ewlenin dwar temi ewlenin relatati mal-migrazzjoni u l-ażil, inkluż dwar il-ħolqien tal-Patt dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil, dwar ir-Regolament dwar l-ażil u l-migrazzjoni, dwar il-pakkett dwar l-Unjoni tas-Sigurtà/il-pakkett Schengen, u dwar il-Pjan ta’ Azzjoni dwar l-integrazzjoni u l-inklużjoni 2021-2027. Fl-2009, il-KESE waqqaf ukoll Grupp Permanenti dwar l-Immigrazzjoni u l-Integrazzjoni, li jgħin biex jagħti forma tanġibbli lir-rwol tal-KESE bħala faċilitatur bejn is-soċjetà ċivili u l-istituzzjonijiet tal-UE dwar kwistjonijiet ta’ migrazzjoni, kif ukoll jistinka biex jippromovi l-iżvilupp ta’ politika Ewropea komuni dwar l-immigrazzjoni u l-integrazzjoni. (lm)

Hanna Jarzabek, fotografiċi għal produzzjonijiet ta’ dokumentarji, u nominata għall-Premju għal Impatt tal-Ġurnaliżmu Investigattiv għall-Ewropa 2024, tagħti stampa skoraġġanti tas-sitwazzjoni fil-fruntiera bejn il-Polonja u l-Belarussja fejn eluf ta’ refuġjati qed jippruvaw jaqsmu l-Foresta ta’ Białowieża mlaqqma “Il-Ġungla”.

Minn Hanna Jarzabek

Minn Novembru 2021 ’l hawn, eluf ta’ refuġjati, primarjament minn pajjiżi tal-Lvant Nofsani u dawk Afrikani, ippruvaw jaqsmu l-Foresta ta’ Białowieża, l-aħħar foresta primordjali fl-Ewropa, li tinsab tul il-fruntiera bejn il-Polonja u l-Belarussja. Il-foresta, imlaqqma “Il-Ġungla” minn xi refuġjati, hija post perikoluż u li diffiċli taqsamha, b’mod partikolari għal dawk li mhumiex familjari mal-klima ħarxa tal-Ewropa tal-Grigal. Ħafna refuġjati jinqabdu fil-foresta għal perjodi twal ta’ ħin, fejn jiffaċċjaw kundizzjonijiet estremi bħan-nuqqas ta’ ikel u ilma, u riskju għoli ta’ ipotermja u mewt matul ix-xitwa. Jekk jinqabdu mill-gwardji tal-fruntiera, dawn ir-refuġjati normalment jiġu mġiegħla jaqsmu lura l-fruntiera, li jfisser li jitħallew fil-boskijiet fuq in-naħa Belarussa, spiss billejl, mingħajr xhieda u bit-telefowns tagħhom meqrudin biex tiġi evitata l-komunikazzjoni mal-bqija tad-dinja. Dawn ir-ritorni furzati, magħrufa bħala push-backs, iseħħu anke f’kundizzjonijiet estremi, mingħajr ma ssir l-ebda eċċezzjoni għal nisa tqal jew individwi f’xifer l-ipotermja, li xorta jisfaw imkeċċijin lejn it-territorju Belarussu. Xi wħud mir-refuġjati sostnew li sofrew dawn il-push-backs f’diversi okkażjonijiet, anke sa 17-il darba.

Il-Gvern Pollakk preċedenti bena ħajt tal-fruntiera bil-barbed wire tat-tip "concertina" fuq in-naħa ta’ fuq u bil-bażi rinfurzata. Bħal ostakli simili fi bnadi oħrajn, dan ma jwaqqafx lin-nies milli jippruvaw jidħlu fl-Ewropa iżda minflok jesponihom għal korrimenti serji oħra. Il-gwardji tal-fruntiera installaw ukoll nases tal-kamera fil-foresta biex jidentifikaw movimenti ta’ refuġjati u ħaddiema umanitarji. Mingħajr kampijiet tar-refuġjati, ir-refuġjati jistaħbew fil-foresta biex jevitaw push-backs lejn il-Belarussja, u l-preżenza militari li qed tikber tfixkel l-aċċess għall-għajnuna umanitarja.

Sa mill-bidu, l-għoti ta’ għajnuna umanitarja f’din il-fruntiera ffaċċja sfidi sinifikanti. Wara li l-gvern tal-lemin estrem tilef il-poter f’Ottubru 2023, tqawwiet it-tama għal bidla fil-politika tal-migrazzjoni, iżda l-vjolenza, ir-rifjuti u l-aċċess limitat għall-kura medika ppersistew. Bħalissa, it-Tobba Mingħajr Fruntieri joperaw bi tliet membri tal-persunal part-time biss biex joffru kura medika tul il-fruntiera ta’ 400 kilometru. L-organizzazzjoni m’għandhiex bażi permanenti, għall-kuntrarju ta’ reġjuni oħra tal-fruntiera bi flussi migratorji simili. Jiffaċċjaw kundizzjonijiet diffiċli, u spiss jipprovdu għajnuna fid-dlam u mingħajr it-tagħmir adatt biex jagħmlu dijanjożi preċiża. Huma jadattaw it-trattament tagħhom għall-kundizzjonijiet tal-foresti, pereżempju billi jagħtu infużjonijiet fil-vini billejl jew jipprovdu attenzjoni medika urġenti f’każijiet severi bħal korrimenti tat-tqala.

Wara l-kostruzzjoni tal-ħajt, minbarra l-problemi tas-saħħa, issa qed ikun hemm diversi tipi ta’ ksur, peress li n-nies li jippruvaw jitilgħu minn fuq il-ħajt xi drabi jaqgħu minn għoli ta’ 5 metri. Xi wħud mill-ksur jeħtieġu operazzjonijiet ikkumplikati u xhur ta’ rkupru. F’dawn il-każijiet, kif ukoll f’każijiet ta’ ipotermja, l-unika soluzzjoni hija li tintalab ambulanza, bl-għarfien li l-persuna se tiġi arrestata u segwita mill-gwardji tal-fruntiera waqt is-soġġorn tagħha fl-isptar. Wara li l-persuni jinħelsu mill-isptar, il-gwardji tal-fruntiera jiddeċiedu, abbażi tal-kriterji tagħhom stess, jekk jibagħtuhomx f’ċentru magħluq għall-barranin jew f’ċentru miftuħ. Skont dak li qaluli ħafna minn dawk li intervistajt, kien hemm sitwazzjonijiet fejn xi refuġjati, wara li temmew is-soġġorn tagħhom fl-isptar, ġew ittrasportati mill-gwardji tal-fruntiera lura lejn il-foresta u mġiegħla jitilqu lura lejn in-naħa Belarussa, u l-istorja reġgħet bdiet mill-bidu.

F’dawn l-aħħar xhur, l-għadd ta’ suldati stazzjonati fil-fruntiera bejn il-Polonja u l-Belarussja żdied ukoll b’mod kostanti, u dan jirrifletti tensjonijiet dejjem akbar fir-reġjun. F’Ġunju 2024, migrant fuq il-fruntiera darab lil suldat Pollakk b’arma bil-ponta, li aktar tard miet minħabba l-ġrieħi tiegħu. B’reazzjoni għal dan, il-gvern il-ġdid intensifika l-kampanja tiegħu kontra l-migrazzjoni u introduċa liġi li tippermetti lis-suldati jużaw l-armi kulmeta jqisu li dan ikun meħtieġ, mingħajr ma jiffaċċjaw responsabbiltà għall-azzjonijiet tagħhom. Din id-deċiżjoni tqajjem tħassib sinifikanti, b’mod partikolari fid-dawl ta’ inċidenti allarmanti preċedenti li jinvolvu l-użu tal-forza. Pereżempju, f’Ottubru 2023, rifuġjat Sirjan intlaqat minn tiri b’arma tan-nar f’dahru matul is-sigħat ta’ binhar, u ġarrab korrimenti serji. Bl-istess mod, f’Novembru 2023, il-voluntiera umanitarji rrapportaw li l-gwardji tal-fruntiera sparaw fid-direzzjoni tagħhom mingħajr twissija minn qabel waqt li kienu qed jippruvaw jipprovdu l-għajnuna. Il-liġi l-ġdida mhux biss fiha r-riskju li tinnormalizza prattiki perikolużi bħal dawn, iżda toħloq ukoll klima ta’ impunità, li tkompli tipperikola kemm lir-refuġjati kif ukoll lil dawk li joffru assistenza umanitarja. Bl-għoti ta’ awtorità mingħajr limiti lis-suldati, din il-politika ddgħajjef id-drittijiet bażiċi tal-bniedem u tista’ teskala l-vjolenza f’reġjun tal-fruntiera li diġà huwa volatili.

Donald Tusk ifittex li jipproġetta immaġni li huwa aktar miftuħ u konxju mid-drittijiet tal-bniedem, madankollu l-gvern tiegħu jkompli jipperpetwa n-narrattiva tal-amministrazzjoni preċedenti li tagħti l-istampa li l-migranti f’din il-fruntiera huma theddida għas-soċjetà Pollakka, tiddiżumanizzahom u tittikkettahom bħala terroristi jew kriminali. Il-gvern preċedenti pprova wkoll jikklassifika lill-persuni li joffru għajnuna umanitarja bħala persuni li qed jgħinu fit-traffikar tal-bnedmin — reat b’piena ta’ massimu ta’ tmien snin ħabs. Jidher li din il-politika se tissokta taħt il-gvern ta’ Donald Tusk. Fit-28 ta’ Jannar 2025, ħames voluntiera umanitarji li għenu familja mill-Iraq u individwu Eġizzjan fl-2022, se jiffaċċjaw proċess, u b’hekk jirriskjaw l-istess piena ħarxa.

Barra minn hekk, ftit li xejn joħroġ ottimiżmu mill-politika tal-migrazzjoni li għadha kif tħabbret (Ottubru 2024). Iż-żona ta’ lqugħ, introdotta f’Lulju li għadda, għadha fis-seħħ, u tirrestrinġi mmens l-aċċess għall-organizzazzjonijiet umanitarji, inklużi t-Tobba Mingħajr Fruntieri, kif ukoll il-ġurnalisti, u b’hekk tfixkel l-għoti ta’ għajnuna lir-refuġjati u d-dokumentazzjoni ta’ abbużi tad-drittijiet tal-bniedem mill-awtoritajiet Pollakki.

Madankollu, l-aktar aspett kontroversjali ta’ din il-politika huwa l-pjan li jiġi sospiż id-dritt għall-ażil f’din il-fruntiera — miżura li tikkontradixxi b’mod sfaċċat id-drittijiet fundamentali tal-bniedem rikonoxxuti madwar l-Ewropa. Barra minn hekk, din il-politika se jkollha implikazzjonijiet estensivi għall-popolazzjoni lokali fir-reġjun tal-fruntiera, u minkejja dan ġiet żviluppata mingħajr ebda konsultazzjoni minn qabel magħhom jew ma’ organizzazzjonijiet umanitarji. Dawn l-organizzazzjonijiet, li kienu qed jaħdmu bla heda biex jipprovdu l-għajnuna, ġabru wkoll għarfien kritiku dwar is-sitwazzjoni, dwar il-ħtiġijiet tar-refuġjati li qed jippruvaw jaqsmu u dwar l-isfidi li jiffaċċjaw. Jekk dan l-għarfien jiġi injorat mhux biss idgħajjef l-isforzi umanitarji iżda fih ukoll ir-riskju li jaggrava sitwazzjoni diġà mwiegħra.

Dan ir-rapport investigattiv twettaq bl-appoġġ ta’ għotja mill-fond għall-Ġurnaliżmu Investigattiv għall-Ewropa.

Hanna Jarzabek hija fotografiċi għal produzzjonijiet ta’ dokumentarji, hija Spanjola-Pollakka bbażata f’Madrid, bi sfond fix-xjenza politika u b’esperjenza bħala analista tal-politiki għall-aġenziji tan-NU. Il-ħidma tagħha tiffoka fuq temi bħad-diskriminazzjoni, l-identità tal-ġeneru, id-diversità sesswali u l-flussi migratorji tul il-fruntieri tal-Lvant tal-UE b’approċċ sensittiv u rispettuż. Xogħolha ġie ppubblikat fi stabbilimenti ewlenin bħal El País u Newsweek Japan, u ġie esibit internazzjonalment u rikonoxxut b’bosta premjijiet, inkluża nomina għall-Premju għal Impatt tal-Ġurnaliżmu Investigattiv għall-Ewropa 2024 u l-Premju Leica Oskar Barnack 2023.

Ritratt mill-proġett “The Jungle”:

Sieq tat-trunċieri, infezzjoni fungali li taffettwa s-saqajn, hija waħda mill-aktar problemi tas-saħħa komuni fost ir-refuġjati li jippruvaw jaqsmu l-Foresta ta’ Białowieża (Ottubru 2022). 

Barbara Matejčić, a freelance journalist from Croatia, has had the 'List of Refugee Deaths' - a record of people who tried to reach safety in the EU from 1993 to present day - printed out on her desk for a long time. This 'catalogue of refugee despair and the cruelty of Europe's border regime' has served as a reminder that she needs to do something about it. In 2024, she took part in a major award-winning cross-border journalism project that confirmed over 1 000 unmarked graves of migrants across Europe over the last decade. Her story Unmarked monuments of EU's shame in Croatia and Bosnia chronicles state-linked deaths along the treacherous Balkan route.

By Barbara Matejčić

As I write this, on 13 January, in Zagreb, the odds are high that someone out there on the so-called Balkan route is dying. The temperatures are below freezing; the rivers are icy, swollen, and fast-flowing, and the mountains and forests are covered in snow. People have no other way to reach the European Union and ask for asylum, so they take high-risk routes. And they do not die 'only' because they drowned, fell fatally or froze to death. They also die because the police shoot at the boats in which they cross rivers, as happened to 20-year-old Arat Semiullah from Afghanistan, whose funeral prayer I attended in Bosnia and Herzegovina. They also die because the police refuse to respond to their repeated cries for help, as in the case of three minors from Egypt who froze to death in a Bulgarian forest in late 2024.

The root of my journalistic work on migrant deaths along the Balkan route lies in the 'List of Refugee Deaths’,  compiled by UNITED, a European network of activists and non-governmental organisations. The list documents information from 1993 to the present, about who has died, where, when, how and under what circumstances, while trying to reach Europe or somewhere within Europe. Many of those on the list were refugees fleeing the wars in the former Yugoslav countries. Eleven-year-old Jasminka from Bosnia died in 1994 after her Roma family was set on fire in a refugee centre in Cologne. Lejla Ibrahimović from Bosnia took her own life on 4 December 1994 in Birmingham after the British Interior Ministry refused to grant a visa to her husband Safet. Many people on the list tragically died by suicide.

Many did so after their asylum applications were refused, or before they were due to be deported from the European country they had managed to reach or in protest of the long wait for their asylum requests to be resolved. In the summer of 1995, Todor Bogdanović from Yugoslavia was shot by French police in the mountains near the border with Italy. He was eight years old. Refugees from former Yugoslav countries crossed the borders with documents and received protection in European countries, similar to Ukrainian refugees since the war in Ukraine began. But even then, some could not cross the border legally and tried to reach safety in Western Europe by any means they could, just as non-European refugees have done over the past decade. We don't know about those deaths from the 1990s, just as we don’t know much about the ones happening today.

Twelve years ago, I printed out that list, and it has been sitting on my desk ever since as a reminder that I need to do something about it. For me, no photograph, no text, no documentary about refugees is as heart-wrenching as that bare list of dead people. Those densely written pages are a catalogue of refugee despair and the cruelty of Europe's border regime.

As a reporter, I have covered various aspects of migration, including illegal pushbacks and police violence, particularly by the Croatian police, over the past decade. I started focusing on deaths in 2023. I toured cemeteries with activists in Croatia and Bosnia and Herzegovina, sent hundreds of inquiries to state bodies, spoke to the loved ones of the deceased. It is the activists, not the police, that migrants call when their life is in danger. It is the activists who help relatives find those who have disappeared after losing contact with them. It is activists who try to identify the dead, and put up permanent gravestones. This network of compassionate people does the work that should be done by institutions.

The text Unmarked monuments of EU's shame in Croatia and Bosnia is part of what I published, and it was created as part of an international journalistic investigation into migrant deaths at the external borders of the European Union, which I conducted together with colleagues from Greece, Italy, Spain, and Poland. The series titled 1000 Lives, 0 Names: The Border Graves Investigation won the 2024 Special Award European Press Prize and Investigative Journalism for EU Impact Award (IJ4EU). 

Based in Zagreb, Croatia, Barbara Matejčić is an award-wining freelance journalist, non-fiction writer, editor, researcher and audio producer focused on social affairs and human rights in the Balkan region. She has won several awards, including the Investigative Journalism for Europe award (2024) and the European Press Prize (2024). The Croatian Journalists’ Association named her best print journalist in Croatia for her features about post-war societies in Croatia and Bosnia and Herzegovina. She writes for Croatian and international media and produces multimedia projects. She lectures in Journalism Studies at the University of VERN in Zagreb. You can find out more about Barbara's work at barbaramatejcic.com  

L-UNHCR, l-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Rifuġjati, jinsab lest jappoġġja lis-Sirjani li jħossuhom sikuri li jirritornaw lura f’pajjiżhom. Iżda lill-oħrajn kollha, jagħtihom parir kontra r-ritorn furzat lejn pajjiż ikkaratterizzat minn inċertezza politika u li qed jiffaċċja waħda mill-agħar kriżijiet umanitarji fid-dinja, fejn sa 90% tal-popolazzjoni tgħix taħt il-linja tal-faqar, jikteb Jean-Nicolas Beuze mill-UNHCR.

Minn Jean-Nicolas Beuze

Hekk kif ix-xenarju politiku fis-Sirja qed jevolvi malajr wara li sfaxxa r-reġim tal-President Bashar al-Assad, id-dibattitu dwar l-akbar popolazzjoni ta’ refuġjati fid-dinja ħa prominenza fl-Ewropa kollha.

Għadd dejjem jikber ta’ pajjiżi tal-UE qed jipposponu d-deċiżjonijiet dwar l-applikazzjonijiet għall-ażil għas-Sirjani, b’xi wħud iħabbru inizjattivi li jinkludu titjiriet charter u inċentivi finanzjarji jew “bonusijiet ta’ ritorn” biex iħeġġu lir-refuġjati jmorru lura f’pajjiżhom. Huwa saħansitra rrappurtat li oħrajn qed jippjanaw li jiddeportaw lis-Sirjani li bħalissa fit-territorju tagħhom, irrispettivament mill-istatus ta’ ażil tagħhom.

Biex l-istati tal-UE jieħdu deċiżjonijiet infurmati dwar l-ażil, jeħtieġ li jivvalutaw jekk is-Sirja hijiex sikura għar-ritorn tas-Sirjani li bħalissa huma residenti fl-Ewropa. Minħabba s-sitwazzjoni fuq il-post li qed tevolvi malajr, huwa impossibbli li f’dan il-perjodu jsiru ġudizzji definittivi dwar is-sikurezza. Ix-xenarju tas-sigurtà fis-Sirja għadu inċert, hekk kif il-pajjiż jinsab imdendel bejn il-possibbiltà ta’ paċi u rikonċiljazzjoni u r-riskju ta’ aktar vjolenza.

Miljuni ta’ refuġjati Sirjani li jgħixu barra mill-pajjiż qed jippruvaw jifhmu xi tfisser is-sitwazzjoni li qed tevolvi f’pajjiżhom għall-futur tagħhom stess. Qed jistaqsu lilhom innifishom: Is-Sirja se tkun sikura għalija? Id-drittijiet tiegħi se jiġu rispettati? Għal xi wħud, il-prospett ta’ ritorn jista’ jidher aktar fattibbli, iżda għal oħrajn għad hemm tħassib kbir.

X’inhu l-futur għal dawk li jappartjenu għal minoranzi etniċi jew reliġjużi, li għandhom fehmiet politiċi differenti jew li jidentifikaw bħala parti mill-komunità LGBTQ+ fis-Sirja tal-lum? It-tweġiba għadha mhix ċara.

Iżda għal dawk li jħossu li huwa sikur li jirritornaw, irridu nirrispettaw il-ġudizzju tagħhom – u potenzjalment nappoġġjawhom biex jirritornaw u jintegraw mill-ġdid fil-komunitajiet ta’ oriġini tagħhom. Madankollu, għall-oħrajn kollha, l-UNHCR jagħti parir kontra r-ritorn furzat minħabba l-instabbiltà u l-inċertezza politika kontinwa fil-pajjiż.

Ir-ripatrijazzjoni furzata mill-Unjoni Ewropea tikser id-drittijiet tas-Sirjani bħala refuġjati, u tpoġġihom f’riskju ta’ ħsara serja u irreparabbli mar-ritorn tagħhom.

Il-vjolenza bl-armi li tinsab għaddejja f’diversi partijiet tas-Sirja, flimkien ma’ inċertezza dwar kif l-awtoritajiet il-ġodda ser jindirizzaw il-ħtiġijiet tal-popolazzjoni, speċjalment tal-gruppi vulnerabbli, jagħmluha deċiżjoni prematura għal ħafna biex jikkunsidraw ir-ritorn. Huwa importanti li jiġi rispettat il-ġudizzju tagħhom f’din il-kwistjoni. Għalhekk, l-Istati Membri tal-UE, flimkien ma’ pajjiżi ġirien tas-Sirja li ospitaw b’mod ġeneruż il-biċċa l-kbira tar-refuġjati Sirjani għal aktar minn għaxar snin, iridu jkomplu jżommu l-impenn tagħhom li jipprovdu protezzjoni lis-Sirjani fit-territorju tagħhom.

Mill-1,1 miljun persuna spostati internament minħabba l-eskalazzjoni tal-ostilitajiet fl-aħħar ta’ Novembru, madwar 627 000 persuna għadhom kif ġew spostati, li 75 fil-mija minnhom huma nisa u tfal.

Ir-ritorni prematuri jippreżentaw riskji sinifikanti, mhux l-inqas billi jalimentaw ċiklu ta’ spostament – kemm ġewwa s-Sirja kif ukoll bejn il-fruntieri – li fl-aħħar mill-aħħar japprofondixxu l-kriżi.

Minbarra l-ispostament tal-massa, is-Sirja qed tissara ma’ waħda mill-agħar kriżijiet umanitarji fid-dinja. Fil-kunflitt inqerdu porzjonijiet kbar tal-infrastruttura tas-Sirja, inklużi sptarijiet, skejjel u akkomodazzjoni. Il-biċċa l-kbira tar-refuġjati ma għandhomx djar fejn jistgħu jirritornaw. Ħafna reġjuni għadhom qed jesperjenzaw nuqqas ta’ ikel, ilma nadif u kura medika. In-nuqqas ta’ servizzi bażiċi, opportunitajiet ekonomiċi u sikurezza jagħmilha diffiċli għall-persuni rimpatrijati biex jibnu ħajjithom mill-ġdid b’mod sostenibbli u dinjituż. 90 fil-mija tal-popolazzjoni fis-Sirja jgħixu taħt il-linja tal-faqar.

F’dawn l-aħħar ftit ġimgħat, ir-ritorni volontarji tas-Sirjani mil-Libanu, mit-Turkija u mill-Ġordan żdiedu b’mod notevoli, bi stimi preliminari li juru 125 000, jew madwar 7 000 kuljum. Filwaqt li dawn ir-ritorni huma xprunati minn għażliet individwali, l-UNHCR għandu l-impenn li jappoġġja lil dawk li jiddeċiedu li jirritornaw minn issa.

Hemm ħafna Sirjani fl-Ewropa u fil-pajjiżi ġirien li qed jikkunsidraw jekk huwiex sikur li jirritornaw u jistaqsu x’se jsibu f’termini ta’ servizzi bażiċi u opportunitajiet biex jibnu ħajjithom mill-ġdid, u fl-istess ħin għandhom xewqa kbira li jerġgħu jingħaqdu mal-maħbubin. Għal din ir-raġuni, ħafna jixtiequ jirritornaw lura d-dar għal żjarat qosra biex jivvalutaw is-sitwazzjoni fuq il-post. Jeħtieġ li jkunu jistgħu jagħmlu dan mingħajr il-biża’ li jitilfu l-istatus tagħhom ta’ rifuġjat fl-Ewropa. Dawn iż-żjarat biex “imorru u jaraw” huma essenzjali biex in-nies jieħdu deċiżjonijiet infurmati li jwasslu għal eżiti aħjar, inklużi ritorni sikuri u dejjiema.

Il-paċenzja u l-kawtela huma essenzjali hekk kif is-Sirjani jistennew il-kundizzjonijiet it-tajba għal ritorn sikur u riintegrazzjoni b’suċċess fil-komunitajiet tagħhom. Peress li hemm ħafna Sirjani li bdew jikkunsidraw li jirritornaw f’darhom, l-UNHCR huwa lest li jappoġġjahom. Wara snin ta’ spostament, din tista’ tkun l-opportunità tant mistennija għal ħafna biex itemmu l-vjaġġ tagħhom ta’ refuġjati u jħaddnu soluzzjoni dejjiema billi jirritornaw lejn is-Sirja. Hekk kif l-Unjoni Ewropea u l-UNHCR akkumpanjawhom matul l-eżilju tagħhom, se nkomplu nappoġġjawhom hekk kif jirritornaw u jerġgħu jibnu Sirja ġdida.

Jean-Nicolas Beuze huwa r-rappreżentant tal-UNHCR għall-UE, il-Belġju, l-Irlanda, il-Lussemburgu, in-Netherlands u l-Portugall, wara li qabel serva bħala rappreżentant fl-Iraq, il-Jemen u l-Kanada. Huwa għandu aktar minn 27 sena esperjenza ta’ ħidma għan-NU fuq il-post u fil-kwartieri ġenerali fl-oqsma tad-drittijiet tal-bniedem, iż-żamma tal-paċi u l-protezzjoni tat-tfal.

Il-Patt il-ġdid tal-UE dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil, li meta ġie adottat f’Mejju 2024 tfaħħar tant bħala pass storiku, għad irid jagħti prova tal-valur tiegħu. Iżda l-isfidi li għandu quddiemu fl-2025 mhumiex faċli: f’ambjent ġeopolitiku straordinarjament inċert, il-kumplessità inerenti tal-Patt u l-iskadenza stretta għall-implimentazzjoni tiegħu se jirrikjedu kawtela u ħafna bbilanċjar – analiżi minn Camille Le Coz tal-Migration Policy Institute Europe (MPI Europe)

Fil-bidu tal-2025 tqajmu mistoqsijiet urġenti dwar il-futur tal-politiki dwar il-migrazzjoni fl-Unjoni Ewropea (UE). Il-Kummissjoni Ewropea l-ġdida stabbiliet perkors ċar bil-pjan ta’ implimentazzjoni tagħha għall-Patt il-ġdid dwar il-Migrazzjoni u l-Ażil, iżda ċ-ċirkostanzi li qed jinbidlu jistgħu jiddevjaw l-enfasi politika u r-riżorsi xi mkien ieħor. L-elezzjonijiet li jmiss fil-Ġermanja, il-waqgħa tar-reġim ta’ Assad u l-perkors imprevedibbli tal-gwerra fl-Ukrajna qed ikomplu jżidu l-inċertezza. Id-diskussjonijiet dwar il-mudelli ta’ esternalizzazzjoni għadhom għaddejjin, iżda dawn l-isforzi ħafna drabi jsiru bħala manuvri politiċi iżolati u mhux bħala parti minn strateġija Ewropea koeżiva. Sadanittant, il-migrazzjoni għadha qed tiġi strumentalizzata fil-fruntiera bejn il-Polonja u l-Belarussja, u dan qed iwassal dejjem aktar għal ksur tad-dritt tal-UE. Din is-sena se tkun kruċjali biex jiġi ddeterminat jekk l-Unjoni Ewropea tistax issegwi approċċ li jrawwem il-fiduċja u jwassal għal azzjoni kollettiva tant meħtieġa, jew jekk hijiex se tiffaċċja frammentazzjoni ulterjuri.

F’Mejju 2024, ħafna minn dawk li jfasslu l-politika Ewropea faħħru l-adozzjoni tal-Patt bħala pass storiku, wara snin ta’ negozjati diffiċli. Eżatt qabel l-elezzjonijiet Ewropej, dan il-ftehim wera l-kapaċità tal-blokk li jgħaqqad u jindirizza wħud mill-aktar kwistjonijiet diffiċli tiegħu. L-għanijiet tal-Patt huma fundamentali biex jiġu indirizzati t-tensjonijiet fi kwistjonijiet ta’ responsabbiltà u solidarjetà, biex tiġi solvuta l-perċezzjoni ta’ kriżi ta’ migrazzjoni perpetwa u biex jiġi indirizzat in-nuqqas ta’ qbil bejn il-proċeduri tal-ażil bejn l-Istati Membri bil-għan li jiġu armonizzati. Għalkemm il-qafas il-ġdid fil-parti l-kbira tiegħu jkompli jibni fuq is-sistema eżistenti, jintroduċi miżuri aktar stretti bħal skrinjar sistematiku, proċeduri mtejba tal-ażil u tar-ritorn fil-livell tal-fruntieri, u derogi minn regoli komuni f’każ ta’ kriżi. Il-Patt jappoġġja wkoll Ewropizzazzjoni akbar, peress li jipprevedi solidarjetà obbligatorja, isaħħaħ ir-rwol tal-istituzzjonijiet u l-aġenziji tal-UE u jżid il-finanzjament u s-sorveljanza Ewropej.

Madankollu, din l-ispinta għall-kredibbiltà tal-UE f’termini tal-ġestjoni tal-migrazzjoni bħala blokk jista’ jkollha ħajja qasira jekk l-Ewropej ma jibdewx jimplimentaw ir-regoli l-ġodda minn Mejju 2026. Din l-iskadenza stretta hija sfida partikolarment diffiċli, peress li l-Patt jirrikjedi l-ħolqien ta’ sistema kumplessa, il-mobilizzazzjoni tar-riżorsi u r-reklutaġġ u t-taħriġ tal-persunal, speċjalment għall-Istati Membri l-aktar esposti. Għalkemm l-Istati Membri żviluppaw pjani ta’ azzjoni nazzjonali, ħafna minn din il-ħidma twettqet bil-bibien magħluqin u mingħajr diffużjoni ta’ messaġġi politiċi. Din id-diskrepanza toħloq riskju dejjem akbar, peress li t-tmexxija politika hija kruċjali biex jinżamm il-bilanċ delikat fil-livell tal-UE.

Barra minn hekk, l-implimentazzjoni tas-sistema l-ġdida teħtieġ il-formazzjoni ta’ koalizzjonijiet bejn l-partijiet interessati. L-aġenziji nazzjonali tal-ażil huma essenzjali biex testi leġiżlattivi kumplessi jiġu tradotti f’oqfsa prattiċi, u l-aġenziji tal-UE – b’mod partikolari l-Aġenzija tal-UE għall-Ażil – diġà jaqdu rwol ċentrali f’dan il-proċess. Daqstant importanti huwa l-involviment tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi sabiex jiġi sfruttat l-għarfien espert tagħhom u jiġi żgurat l-aċċess għall-konsulenza legali u s-sorveljanza tal-proċeduri l-ġodda, fost affarijiet oħra. Biex jiġu appoġġjati dawn l-isforzi, huma meħtieġa approċċi aktar kollaborattivi, inklużi konsultazzjonijiet regolari, mekkaniżmi robusti għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni, u task forces operazzjonali li jiltaqgħu regolarment.

Għalissa, il-kwistjoni li qed tingħata ħafna attenzjoni hija dik tal-istrateġiji ta’ esternalizzazzjoni, li għadd dejjem jikber ta’ kapitali Ewropej iqisuhom bħala soluzzjonijiet għall-isfidi tal-migrazzjoni tal-UE. Il-ftehim bejn l-Italja u l-Albanija, li f’dan il-qasam stabbilixxa lil Giorgia Meloni bħala figura ewlenija fix-xena Ewropea, qajjem ħafna dibattitu dwar il-kapaċità tagħha li ttejjeb il-ġestjoni tal-migrazzjoni mħallta. Madankollu, dan għadu ma ta l-ebda riżultat, u għadu ftehim bilaterali, li jeskludi kontribuzzjonijiet minn imsieħba Ewropej oħra. Sadanittant, gvernijiet oħra fasslu mudelli alternattivi, bħaċ-ċentri ta’ ritorn, u pproponew modi kif dawn jiġu integrati f’approċċ mifrux mal-UE kollha.

Hija preċiżament din il-kwistjoni tar-ritorn li mistennija tkun fiċ-ċentru tad-dibattitu politiku fix-xhur li ġejjin. Tabilħaqq, parti mill-Patt tiddependi fuq it-titjib tat-tħaffif tar-ritorn, speċjalment għal individwi li jkunu għaddejjin minn proċeduri fuq il-fruntieri fl-Istati l-aktar esposti. Il-Kummissjoni u l-Istati Membri qed jaħdmu biex jindirizzaw din l-emerġenza u fl-istess ħin jipprovdu spazju għal skemi pilota ta’ pjattaformi ta’ ritorn. F’Marzu huma mistennija proposti għar-rieżami tad-Direttiva dwar ir-Ritorn. Minħabba l-iskadenzi qosra, ir-riskju huwa li l-Ewropej ma jirriflettux bis-sħiħ fuq it-tagħlimiet meħuda fil-prattika, minkejja l-progress li sar matul l-aħħar għaxar snin f’oqsma bħas-sensibilizzazzjoni, il-konsulenza, l-appoġġ għar-riintegrazzjoni u t-tagħlim reċiproku fil-livell tal-UE. Barra minn hekk, jeħtieġ li l-Ewropa tkun kawta li l-esperimentazzjoni b’mudelli ta’ esternalizzazzjoni ma tagħmilx ħsara lir-relazzjonijiet tagħha mal-pajjiżi ta’ oriġini u ddgħajjef il-pożizzjoni usa’ tagħha.

Dan l-att delikat ta’ bbilanċjar li qed jiżviluppa f’ambjent straordinarjament inċert se jservi ta’ test għall-implimentazzjoni tal-Patt għall-ġestjoni tal-migrazzjoni, u anke għall-proġett Ewropew b’mod aktar ġenerali. B’mod partikolari, is-sitwazzjoni fil-fruntiera Pollakka toħroġ fid-dieher sfidi speċifiċi għall-osservazzjoni ta’ regoli vinkolanti taħt il-pressjoni ta’ ġar ostili. Fir-rigward tas-Sirja u l-Ukrajna, jeħtieġ li l-bliet kapitali Ewropej jitħejjew għal żviluppi mhux previsti. Fis-sena li ġejja, se jkun kruċjali li titrawwem tmexxija b’saħħitha fil-livell tal-UE biex jiġu implimentati regoli ġodda u jkomplu jiġu esplorati toroq innovattivi li jallinjaw u jsaħħu approċċ konġunt. Approċċ bħal dan jeħtieġ li l-isforzi jiġu kkonċentrati fuq l-istabbiliment ta’ sħubijiet reżiljenti ma’ pajjiżi ta’ prijorità u li tiġi evitata d-devjazzjoni tar-riżorsi permezz ta’ manuvri politiċi.

Camille Le Coz hija Direttur Assoċjat fil-Migration Policy Institute Europe, istitut tar-riċerka bbażat fi Brussell li jfittex ġestjoni aktar effettiva tal-immigrazzjoni, l-integrazzjoni tal-immigranti, u s-sistemi tal-ażil kif ukoll riżultati ta’ suċċess għal immigranti ġodda, familji bi sfond ta’ immigrazzjoni, u komunitajiet ospitanti.

L-oriġini u l-isfond soċjali qatt ma għandhom ikunu ostakli għas-suċċess, tikteb Evgi Sadegie, Direttur Maniġerjali ta’ Schotstek, organizzazzjoni bbażata f’Hamburg u Berlin li tippromovi opportunitajiet indaqs u diversità kulturali fid-dinja professjonali. Il-programmi uniċi ta’ boroż ta’ studju ta’ Schotstek għandhom l-għan li jappoġġjaw żgħażagħ intelliġenti, ambizzjużi u motivati bi sfond ta’ migrazzjoni fil-vjaġġ tagħhom lejn pożizzjonijiet ta’ tmexxija fir-riċerka, in-negozju u s-soċjetà. Billi tgħinhom jibnu networks b’saħħithom u tagħtihom il-ħiliet it-tajba, Schotstek tagħti s-setgħa lill-istudenti li għandhom talent u lill-professjonisti żgħażagħ biex jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom.

Minn Evgi Sadegie

Il-Ġermanja hija pajjiż kulturalment divers, iżda dan ftit li xejn huwa rifless fit-tmexxija ekonomika, xjentifika, kulturali u politika tagħha. Persuni bi sfond ta’ migrazzjoni spiss jiffaċċjaw ostakli li jaggravaw l-inugwaljanzi soċjali, iħallu l-potenzjal tal-innovazzjoni mhux sfruttat u jimminaw il-koeżjoni soċjali. Il-preġudizzji, l-opportunitajiet edukattivi mhux ugwali u n-nuqqas ta’ mudelli eżemplari u ta’ networks ixekklu l-progress fil-karriera ta’ ħafna persuni li għandhom talent.

Schotstek twaqqfet fl-2013 minn Sigrid Berenberg u ħbieb tagħha. Sigrid Berenberg hija avukat, u għal ħafna snin kienet impenjata li tippromovi l-ġustizzja soċjali u d-diversità. Flimkien ma’ persuni tal-istess fehma, hija waqqfet Schotstek u speċifikament wittiet it-triq għal pożizzjonijiet ta’ tmexxija għal żgħażagħ intelliġenti, ambizzjużi u motivati bi sfond ta’ migrazzjoni. Hija ppromoviet detenturi ta’ boroż ta’ studju bi prestazzjoni għolja li se jsiru persuni li fil-futur se jagħmlu ħoss u bidliet u jieħdu d-deċiżjonijiet. Għal ħafna snin, Sigrid Berenberg kienet involuta bis-sħiħ fit-tmexxija tal-programm fuq bażi kompletament volontarja.

Schotstek hija kumpanija mingħajr skop ta’ qligħ appoġġjata permezz ta’ donazzjonijiet u inizjattivi konġunti ma’ kumpaniji oħra. Il-programm huwa appoġġjat bis-sħiħ minn network ta’ msieħba, korpi konsultattivi u ħbieb – dawk kollha li jieħdu d-deċiżjonijiet ta’ livell għoli minn firxa wiesgħa ta’ setturi u kulturi. Ta’ min isemmi b’mod partikolari li tlieta mis-seba’ msieħba u d-direttur maniġerjali attwali huma, huma stess, alumni tal-programm Schotstek. Dan juri kif Schotstek tgħaddi dejjem aktar ir-responsabbiltà lit-talenti li tappoġġja, u b’hekk ikollha impatt dejjiemi.

Schotstek toffri appoġġ uniku lill-istudenti u lill-professjonisti żgħażagħ permezz ta’ żewġ programmi paralleli. Il-panels jammettu sa 25 student kull sena f’Hamburg, u sa 20 professjonist żagħżugħ f’Hamburg u Berlin. Wara programm obbligatorju ta’ sentejn, il-parteċipanti jibqgħu fin-network u jistgħu jieħdu sehem fl-avvenimenti.

Fil-qalba ta’ Schotstek hemm il-bini ta’ networks b’saħħithom: ħafna żgħażagħ bi sfond ta’ migrazzjoni ma għandhomx aċċess għall-konnessjonijiet professjonali u soċjali li huma kruċjali għall-opportunitajiet ta’ karriera. Schotstek tpoġġihom f’kuntatt mal-alumni, il-korpi konsultattivi u l-esperti min-negozju, ix-xjenza, il-politika, il-kultura u s-soċjetà. Avvenimenti regolari bħal serati u taħditiet tematiċi ma’ personalitajiet ewlenin jippromovu skambji u jwessgħu l-orizzonti tagħhom. Dawn il-konnessjonijiet jiftħu opportunitajiet ta’ karriera u joħolqu komunità li tippermetti appoġġ fit-tul u suċċess reċiproku. L-alumni issa għandhom rwol ewlieni billi jikkondividu l-għarfien u n-networks tagħhom, u jespandu kontinwament l-ambitu ta’ Schotstek.

Schotstek toffri sessjonijiet ta’ ħidma u kkowċjar li speċifikament iħejju lill-parteċipanti għal pożizzjonijiet ta’ tmexxija. It-taħriġ isaħħaħ il-kompetenzi ewlenin bħall-ħiliet ta’ komunikazzjoni, il-fiduċja tal-persuna fiha nnifisha u t-tmexxija. Il-parteċipanti jirċievu wkoll appoġġ personali permezz ta’ mentoraġġ. Dawn jitqiegħdu f’kuntatt ma’ professjonisti u maniġers b’esperjenza li jistgħu jipprovdu għarfien siewi dwar id-dinja professjonali, jappoġġjawhom fl-ippjanar tal-karrieri tagħhom u jgħinuhom jindirizzaw l-isfidi professjonali. Il-mentors jaġixxu bħala mudelli eżemplari, u jħeġġu lill-parteċipanti jsegwu għanijiet professjonali u jegħlbu l-ostakli.

Karatteristika speċifika oħra tal-programm Schotstek hija l-promozzjoni tal-parteċipazzjoni kulturali. Il-parteċipanti jżuru mużewijiet, teatri, teatri tal-opra, galleriji u istituzzjonijiet kulturali oħrajn. Dan isaħħaħ l-edukazzjoni kulturali, l-iżvilupp personali u l-identifikazzjoni mal-bliet tagħhom. Dawn l-esperjenzi jwessgħu l-perspettiva tad-detenturi ta’ boroż ta’ studju u jrawmu sens ta’ appartenenza.

Schotstek tfittex li tippromovi d-diversità fil-livell maniġerjali. L-oriġini u l-isfond soċjali m’għandhomx jibqgħu ostakli għas-suċċess. Minn mindu twaqqfet, Schotstek diġà appoġġjat mijiet ta’ żgħażagħ, fejn aktar minn 240 parteċipant u alumni jibqgħu attivi. Ħafna huma involuti fil-Bord Konsultattiv tal-Alumni, huma ambaxxaturi, jappoġġjaw il-ħidma tal-midja soċjali jew jaqsmu l-esperjenzi tagħhom bħala buddies jew mentors. Kull min kien detentur ta’ borża ta’ studju Schotstek jibqa’ parti permanenti tan-network – mudell li jippermetti suċċess dejjiemi. L-espansjoni tal-programm għal Berlin fl-2023 turi li l-kunċett Schotstek jista’ wkoll jiġi implimentat b’suċċess fi bliet oħrajn.

Schotstek hija aktar minn programm ta’ appoġġ – hija moviment li juri b’mod impressjonanti kif id-diversità bi prestazzjoni għolja tista’ tiġi promossa u ssir viżibbli b’mod speċifiku. Schotstek tiftaħ u toħloq opportunitajiet li jmorru lil hinn mis-suċċess individwali u tipprovdi eżempju ta’ kif il-Ġermanja tista’ tisfrutta bis-sħiħ il-potenzjal tagħha bħala pajjiż tal-immigrazzjoni. Billi jippromovi t-talent eċċellenti u jneħħi l-ostakli, il-programm għandu rwol kruċjali fit-tiswir ta’ soċjetà aktar ġusta u valida għall-futur, xi ħaġa li hija essenzjali f’dinja globalizzata.

Evgi Sadegie, M.A. Studji tat-Tork, hija d-Direttur Maniġerjali ta’ Schotstek gGmbH u hija stess hija alumna mill-grupp tal-2014. Qabel ir-rwol attwali tagħha, hija mexxiet il-proġett ta’ mentoraġġ “Yolda” fil-Fondazzjoni Ċivika ta’ Hamburg, li jappoġġja tfal minn familji soċjoekonomikament żvantaġġati li jitkellmu bit-Tork. B’dan il-mod, hija ppromoviet l-opportunitajiet indaqs minn tarf importanti ieħor tal-ispettru tal-ugwaljanza. Bl-esperjenza estensiva tagħha fil-ġestjoni tal-proġetti, b’mod partikolari fl-oqsma tal-mentoraġġ u l-kooperazzjoni interkulturali, hija impenjata b’mod attiv fil-promozzjoni tad-diversità u l-integrazzjoni fis-soċjetà.

L-immigrant Albaniż fil-Greċja, Almir Hoxhaj, issa jitkellem bil-Grieg kif ukoll bil-lingwa materna tiegħu. Wara aktar minn 30 sena fil-Greċja, huwa jħossu parti mill-pajjiż, iżda ma kienx faċli biex jadatta għas-soċjetà Griega fejn il-kelma “Albaniż” tintuża wkoll bħala insult. Din hija l-istorja personali tiegħu.

Twelidt f’villaġġ żgħir fid-distrett ta’ Avlonas, fejn għext sakemm kelli tnax-il sena. Il-familja tiegħi marret tgħix Tirana, iżda fl-1997 għamilt id-deċiżjoni diffiċli li nfittex futur aħjar fil-Greċja. Dak iż-żmien, wara l-ftuħ tal-fruntieri, kien komuni li l-Albaniżi jfittxu s-sikurezza fil-Greċja peress li, suppost, il-fruntieri tal-art għamluha aktar faċli. Qsamt il-fruntiera bil-mixi tmintax-il darba. Kont nibża’ mill-baħar. Niftakar ukoll fil-mixja finali tiegħi ta’ ħamest ijiem lejn Veroia fejn, minkejja x-xita bla waqfien, kont inkredibbilment bil-għatx. Meta fl-aħħar kelli tazza sa fuq bl-ilma f’idi, ma kinitx biżżejjed biex tissodisfani. Dan hu kif bdiet ħajti fil-Greċja. B’tazza sa fuq bl-ilma f’idi.

L-ewwel kuntatt tiegħi mal-pajjiż seħħ meta kelli 15-il sena meta qasmt il-fruntiera b’mod sigriet għall-ewwel darba mal-ħbieb. Lanqas biss kien għaddielna minn moħħna li konna qed nagħmlu xi ħaġa illegali. Kieku stajt intir lejn il-Greċja, kont nagħmilha. Il-Greċja, il-lingwa, il-mitoloġija, u l-istorja tagħha kienu partikolarment attraenti għalija. Fis-sajf ħdimt ħafna, ippruvajt nappoġġja lill-familja tiegħi. Iċ-ċaqliq definittiv tiegħi lejn il-Greċja kien mimli sfidi: inċertezza legali, razziżmu u problemi ta’ integrazzjoni. Niftakar b’mod distint inċident wieħed fil-bidu. Kont hemm illegalment, mingħajr assigurazzjoni, ma kontx naf il-lingwa — u waħda minn snieni nkisret. L-unika għażla tiegħi kienet li naqlagħha jien stess, niġbidha quddiem mera b’xi tnalja li kont nuża fuq ix-xogħol. Kelli ħalq mimli demm.

L-adattament għas-soċjetà Griega ma kienx faċli. Bħala migrant tal-ewwel ġenerazzjoni, ħassejtni bħala barrani – qisni l-ħin kollu bid-demm f’ħalq. Kont hemm illegalment u kont nibża’ mmur mixja jew noħroġ nieħu kafè. Esperjenzajt razziżmu kullimkien, f’ħafna forom. Missier hedded lill-wild żgħir tiegħu li kien se jġiegħel lill-Albaniż jieklu jekk ma joqgħodx kwiet. Ġejt irrifjutat id-dħul fil-kafetteriji, fil-klabbs, u f’postijiet oħra, li xi wħud minnhom, meta mort hemm għall-ewwel darba, saħansitra kellhom sinjal li jgħid “L-Albaniżi m’għandhomx permess jidħlu”. Sejħulna maħmuġin għax konna minn reliġjon differenti. Ir-relazzjonijiet bejn il-Griegi u l-Albaniżi issa huma aħjar, għalkemm l-sterjotipi għadek issibhom. Il-kelma “Albaniż” fil-Greċja tintuża wkoll bħala insult. Kien hemm razziżmu, u għad hemm, iżda issa huwa aktar moderat. Iż-żminijiet inbidlu. Madankollu, ir-razziżmu jippersisti, amplifikat minn diffikultajiet finanzjarji u nuqqas ta’ edukazzjoni.

Il-preġudizzji u d-diskriminazzjoni għandhom għeruq fondi u ħafna drabi jwasslu għal xejriet politiċi u soċjali estremi li jespandu u saħansitra jaslu sal-Parlament Ewropew. Dan huwa ta’ dispjaċir! Għalkemm is-sitwazzjoni tjiebet, tibqa’ realtà. Madankollu, hemm tama għall-ġenerazzjonijiet iżgħar. Uliedna se jkollhom opportunità aħjar li jiġu aċċettati bis-sħiħ. Dan huwa wkoll il-każ għat-tifla tiegħi ta’ 12-il sena.

Illum, li naħdem bħala kuntrattur tal-bini, inħares lura u nesperjenza sentimenti kuntrastanti. Id-diffikultajiet fl-adattament u n-nuqqas ta’ aċċettazzjoni li esperjenzajt kienu realtà ta’ kuljum. Madankollu, permezz ta’ dawn l-isfidi, żviluppajt fehim aktar profond tal-ħajja u l-importanza tal-integrazzjoni.

L-Albanija tibqa’ għal dejjem parti minni. Niftakar biċ-ċar is-snin tar-reġim Komunista. Kien żmien ta’ paranoja, biża’, nuqqas ta’ sigurtà u faqar estrem. Bil-kollass tar-reġim ħadna r-ruħ iżda ġab ukoll problemi ġodda bħall-qgħad u l-kriminalità. Dawn l-esperjenzi ffurmawni; għallmuni napprezza l-istabbiltà u l-libertà li sibt fil-Greċja.

Personalment, inħossni konness mal-Greċja. Minkejja li qalbi tinsab fir-raħal tiegħi fl-Albanija, ħajti tinsab hawn. Il-Grieg tiegħi huwa tajjeb daqs il-lingwa materna tiegħi. L-esperjenzi tiegħi, il-battalji tiegħi u l-kisbiet tiegħi jġegħluni nħossni parti minn dan il-pajjiż. Nittama li, maż-żmien, il-poplu Grieg jaċċettana bis-sħiħ, u jirrikonoxxi l-kontribut tagħna għas-soċjetà.

Il-migrazzjoni hija test mimli sfidi, iżda wkoll opportunitajiet u, bħala migrant Albaniż fil-Greċja, ma kien hemm l-ebda mod kif stajt nevita dan. L-istorja tiegħi hija waħda mimlija sfidi, adattament u tama.

Fis-snin li ġejjin, narani nkompli ngħix il-Greċja, li hija d-dar tiegħi, u lill-Albanija bħala membru ugwali tal-Unjoni Ewropea. Din issa art twelidna lkoll.

Almir Hoxhaj għandu 47 sena. Huwa jgħix u jaħdem fi Tripoli, belt żgħira fuq il-peniżola Griega Peloponnese. Għandu tifla ta’ 12 sena. Il-belt favorita tiegħu hija Berlin. Huwa jitkellem u jikteb bil-Grieg b’mod fluwenti u ttraduċa għall-Grieg il-ktieb Το έπος των άστρων της Αυγής [Is-saga ta’ kwiekeb iż-żerniq] tal-awtur Albaniż Rudi Erebara. Il-ktieb ingħata l-Premju tal-Unjoni Ewropea għal-Letteratura fl-2017 u jiddeskrivi t-traġedja tal-poplu Albaniż fis-seklu 20. Għalkemm l-istorja tiżvolġi fis-seklu preċedenti, l-essenza tat-totalitarjaniżmu, il-faxxiżmu u l-irrazzjonaliżmu sfortunatament tibqa’ rilevanti llum, f’forom aktar “moderni”.