Η ομάδα «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο» έχει 42 μέλη, μια τριμελή προεδρία ―με αντιπροέδρους τον Luca Jahier (Ομάδα III) και τον Gonçalo Lobo (Ομάδα I)― και μια γραμματεία τριών ατόμων, υπό τη διεύθυνση του Jakob Andersen, με τη συνδρομή μίας ασκούμενης. Τη δομή της συμπληρώνουν 27 τριμερείς εθνικές αντιπροσωπείες που συγκεντρώνουν άλλα 39 μέλη.
Η ονομασία της ομάδας προσδιορίζει σαφώς τις αρμοδιότητές της: η ομάδα «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο» μελετά την οικονομική διακυβέρνηση της ΕΕ, τις διαδικασίες και το περιεχόμενό της, συμπεριλαμβανομένων των σταδίων που αναπτύσσονται σε εθνικό επίπεδο, και εκδίδει σχετικές γνώμες. Από τα διάφορα έγγραφα που συναποτελούν τη φθινοπωρινή και την εαρινή δέσμη του Εξαμήνου, η ομάδα «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο» παρακολουθεί ιδιαιτέρως την ετήσια στρατηγική βιώσιμης ανάπτυξης και τις δύο γνωμοδοτήσεις (την αρχική και την πρόσθετη) που εκδίδει κάθε έτος η ΕΟΚΕ επ’ αυτής. Η ομάδα πραγματοποιεί πέντε συνεδριάσεις ετησίως, η μία εκ των οποίων έχει τη μορφή ανοιχτής διάσκεψης και πραγματοποιείται συνήθως τον Μάιο ή τον Ιούνιο.
Η τρέχουσα θητεία της ομάδας «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο» άρχισε εν μέσω πανδημίας COVID‑19 και με μια αντίδραση της ΕΕ που σηματοδοτεί ριζική αλλαγή προτύπου στην οικονομική πολιτική, σε σχέση με τις πρακτικές που υιοθετήθηκαν κατά την κρίση του 2008-2012: συνδυασμός επεκτατικής νομισματικής και φορολογικής πολιτικής και ενός σχεδίου ανάκαμψης στο οποίο διατίθενται 750 δισεκατομμύρια ευρώ, χρηματοδοτούμενα με ευρωπαϊκό χρέος. Η δράση της ομάδας «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο» επικεντρώθηκε έκτοτε στην ανάλυση του μέσου ανάπτυξης NextGenerationEU και των αντίστοιχων εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ενισχύθηκε έτσι ο ρόλος των εθνικών αντιπροσωπειών της ομάδας, το έργο των οποίων είναι καθοριστικό για την εκπόνηση των δύο ψηφισμάτων της ΕΟΚΕ για τα σχέδια ανάκαμψης. Στο πρώτο, που εγκρίθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας της ΕΟΚΕ τον Φεβρουάριο του 2021, το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στην αξιολόγηση της συμμετοχής των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στην κατάρτιση των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η αξιολόγηση στηρίχτηκε στις απόψεις των εθνικών αντιπροσωπειών, επιβεβαιώθηκε δε μέσω έρευνας πέντε ερωτήσεων, καθώς και με διάφορους εθνικούς διαλόγους. Στο ψήφισμα κατακρίνεται το γεγονός ότι, αντιθέτως προς όσα προβλέπονται στον κανονισμό του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΜΑΑ), η συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών ήταν, σε γενικές γραμμές, λιγοστή και όχι ποιοτική.
Επί του παρόντος, η ομάδα «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο» και οι εθνικές της αντιπροσωπείες ετοιμάζουν νέο ψήφισμα, το οποίο θα εξεταστεί στη σύνοδο ολομέλειας του Μαΐου, και στο οποίο θα αξιολογείται το περιεχόμενο των εθνικών σχεδίων, ο αντίκτυπός τους στην οικονομία και την κοινωνία, καθώς και η συμμετοχή των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών στην υλοποίησή του. Αυτή τη φορά η έρευνα περιλαμβάνει 21 ερωτήσεις. Επιπλέον, θα ληφθούν υπόψη τα συμπεράσματα από τις συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν, όπως οι δύο εθνικές διασκέψεις που διοργανώθηκαν από κοινού με τα εθνικά οικονομικά και κοινωνικά συμβούλια των δύο χωρών που θα λάβουν μεγαλύτερη χρηματοδότηση από τον ΜΑΑ: της Ισπανίας και της Ιταλίας. Ως πλαίσιο αναφοράς θα χρησιμοποιηθούν οι κύριες αξιολογήσεις των εθνικών σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που διενεργούνται από τα ευρωπαϊκά εργαστήρια ιδεών, καθώς και τα στοιχεία που μας παρέχει η ειδική ομάδα για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα.
Όταν ολοκληρωθεί η προετοιμασία του δεύτερου ψηφίσματος, η δραστηριότητα της ομάδας «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο» θα στραφεί στη μεταρρύθμιση του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και την αξιολόγηση των επενδυτικών αναγκών για την επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, ειδικότερα δε των επενδύσεων που απαιτούνται για τη δίκαιη μετάβαση σε μια πράσινη οικονομία με κλιματική ουδετερότητα έως το 2050. Η μεταρρύθμιση των διαδικασιών του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, η οποία συνδέεται με τη μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, θα συνιστά το θέμα του προβληματισμού στην προσεχή διάσκεψη της ομάδας «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο», που θα πραγματοποιηθεί στις 3 Ιουνίου. Για να μελετηθούν οι επενδυτικές ανάγκες της Πράσινης Συμφωνίας, η ομάδα «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο» θα προτείνει τη διοργάνωση διάσκεψης από το τμήμα ECO, από κοινού με το τμήμα NAT, εντός του τελευταίου τριμήνου του τρέχοντος έτους.
Κλείνω επισημαίνοντας ότι, κατά τους προσεχείς μήνες, η ομάδα «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο» θα χρειαστεί ασφαλώς να ασχοληθεί με τις οικονομικές επιπτώσεις της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία και των κυρώσεων που ενέκρινε η ΕΕ για να την αντιμετωπίσει και για να ασκήσει πίεση υπέρ της ανάκτησης της κυριαρχίας της γειτονικής μας και αδελφής χώρας.
Javier Doz
Πρόεδρος της ομάδας «Ευρωπαϊκό Εξάμηνο»