Grupa ds. europejskiego semestru składa się z 42 członkiń i członków, trzyosobowego kierownictwa – z przewodniczącymi Lucą Jahierem (Grupa III) i Gonçalo Lobo Xavierem (Grupa I) – oraz trzyosobowego sekretariatu kierowanego przez Jakoba Andersena i wspieranego przez stażystę. Jej strukturę uzupełnia 27 trójstronnych delegacji krajowych, w skład których wchodzi 39 innych członkiń i członków.
Nazwa grupy ujawnia zakres jej działalności: analiza zarządzania gospodarczego UE, jego procesów i treści, w tym etapów realizowanych na poziomie krajowym, a także wydawanie opinii na ten temat. Na podstawie różnych dokumentów, które składają się na jesienny i wiosenny pakiet semestru, grupa uważnie śledzi roczną strategię zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz dwie opinie (wstępną i dodatkową), które Komitet przyjmuje co roku w tej sprawie. Grupa zbiera się na pięciu posiedzeniach w roku, z których jedno ma formę otwartej konferencji organizowanej zazwyczaj w maju lub czerwcu.
Mandat grupy został zainicjowany w samym środku pandemii COVID-19 wraz z reakcją UE, która diametralnie różniła się od paradygmatu polityki gospodarczej w czasach kryzysu 2008–2012 i która obejmuje obecnie ekspansywną kombinację polityki monetarnej i fiskalnej oraz finansowany z europejskiego długu plan odbudowy gospodarczej o wartości 750 mld EUR. Od tego czasu działalność grupy koncentruje się na analizie Next Generation EU oraz powiązanych krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności. Zwiększyło to rolę delegacji krajowych grupy, które pełnią kluczową funkcję w opracowywaniu dwóch rezolucji Komitetu w sprawie planów odbudowy. Pierwsza z nich, przyjęta na sesji plenarnej EKES-u w lutym 2021 r., skupiała się na ocenie zaangażowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego w opracowywanie krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności. Ocena ta opierała się na opinii delegacji krajowych, sformułowanej dzięki odpowiedziom na pięć pytań oraz w drodze różnych debat krajowych. W rezolucji skrytykowano fakt, że pomimo przepisów rozporządzenia w sprawie Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) udział organizacji społeczeństwa obywatelskiego był ogólnie ograniczony i wykazywał się niską jakością.
Obecnie grupa i jej delegacje krajowe przygotowują nową rezolucję, która zostanie omówiona na majowej sesji plenarnej i w której oceni się zawartość planów, ich wpływ na gospodarkę i społeczeństwo oraz zaangażowanie organizacji społeczeństwa obywatelskiego w ich realizację. Odnośna ankieta zawiera 21 pytań. Uwzględnione zostaną również wnioski z odbytych posiedzeń dyskusyjnych takich jak np. dwie konferencje krajowe zorganizowane wspólnie z krajowymi radami społeczno-gospodarczymi w dwóch państwach, które otrzymają największe środki z RRF: Hiszpanii i Włoszech. Jako ramy odniesienia wykorzystane zostaną główne oceny krajowych planów odbudowy przeprowadzane przez europejskie ośrodki analityczne, a także dane dostarczone przez Grupę Zadaniową ds. Odbudowy i Zwiększania Odporności.
Po zakończeniu prac nad przygotowaniem drugiej rezolucji działalność grupy skoncentruje się na reformie europejskiego semestru i ocenie potrzeb inwestycyjnych służących osiągnięciu celów Europejskiego Zielonego Ładu, a w szczególności tych, które są niezbędne do sprawiedliwej transformacji do 2050 r. w kierunku zielonej gospodarki zapewniającej neutralność klimatyczną. Reforma procedur europejskiego semestru, związana z reformą paktu stabilności i wzrostu, będzie przedmiotem dyskusji na zbliżającej się konferencji grupy 3 czerwca. Z myślą o zbadaniu potrzeb inwestycyjnych Zielonego Ładu grupa zaproponuje, by w ostatnim kwartale roku Sekcja ECO wraz z Sekcją NAT zorganizowały konferencję.
Na koniec pragnę zaznaczyć, że gospodarcze konsekwencje napaści Rosji na Ukrainę i sankcji przyjętych przez UE w odpowiedzi na inwazję i w celu naciskania na przywrócenie suwerenności sąsiedzkiego i bliskiego nam kraju będą musiały zostać przedyskutowane w łonie naszej grupy w nadchodzących miesiącach.
Javier Doz Orrit
Przewodniczący grupy ds. europejskiego semestru
