Unia Europejska w pewnym momencie przestała być tylko organem międzyrządowym, gdzie przedstawiciele rządów państw podejmują decyzje za zamkniętymi drzwiami. Dlatego zaproponowano narzędzia umożliwiające obywatelom uczestnictwo, wprowadzono nowe praktyczne mechanizmy, a te dotychczasowe zmieniono tak, aby aktywne obywatelstwo UE oraz demokracja uczestnicząca na poziomie ponadnarodowym nie były jedynie szczytną ideą, lecz stały się codzienną praktyką.
Jeśli więc zamierzasz zostać aktywną obywatelką lub obywatelem Unii i chcesz na szczeblu ponadnarodowym przedstawić swój pomysł, zwrócić uwagę na problem lub zgłosić wniosek, najpierw dokładnie przeanalizuj dostępne instrumenty uczestnictwa. Poniżej zaprezentowano najważniejsze z nich.