Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε
Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών (ΕΠΠ) έχει χαρακτηριστεί «η μεγαλύτερη καινοτομία της διακρατικής δημοκρατίας» από τότε που θεσπίστηκαν άμεσες εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πριν από 40 και πλέον έτη. Εμείς, οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχουμε πλέον το ίδιο δικαίωμα με την πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και με τα κράτη μέλη να καθορίζουμε το πολιτικό θεματολόγιο για ολόκληρη την ήπειρο. Ένα μέσο που χρησιμοποιήθηκε επιμελώς: από τη δρομολόγησή του, το 2012, έχουν υποβληθεί περισσότερες από 100 Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες Πολιτών
Παρότι το επίσημο δικαίωμα δρομολόγησης πανευρωπαϊκής νομοθεσίας παραμένει αποκλειστικό προνόμιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών αποτελεί μέσο ανάδειξης θεμάτων. Ανοίγει επίσης τον δρόμο για το μέλλον της συμμετοχικής πολιτικής: είναι πιο άμεση, πιο διακρατική και πιο ψηφιακή από οτιδήποτε άλλο στην ΕΕ και έχει εμπνεύσει πολλά κράτη μέλη να θεσπίσουν παρόμοια μέσα κατάρτισης θεματολογίου στο εσωτερικό τους.
Συνεπώς, η ΕΠΠ δεν είναι απλώς ένα ακόμα δικαίωμα υποβολής αναφοράς, αλλά μοιάζει περισσότερο με δικαίωμα καθημερινής ενεργοποίησης των πολιτών σχετικά με τα επόμενα ζητήματα που θα συμπεριληφθούν στο θεματολόγιο των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων.
| Αιτήσεις ΕΠΠ ανά έτος | Υποβλήθηκαν | Καταχωρίστηκαν | Απορρίφθηκαν |
|---|---|---|---|
| Σύνολο |
Περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα καταχώρισης ΕΠΠ.
άρθρα 222 και 230 του Κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
Συνολικό κανονιστικό πλαίσιο για την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πολιτών:europa.eu/citizens-initiative/how-it-works/regulatory-framework_el
Επαλήθευση και πιστοποίηση ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας πολιτών από τα κράτη μέλη:europa.eu/citizens-initiative/authorities-verification-and-certification-statements-support_el
Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών ενίοτε παρομοιάζεται με έναν ελβετικό σουγιά: ένα έξυπνα σχεδιασμένο, προσαρμόσιμο, πολυλειτουργικό εργαλείο. Καθώς η ΕΠΠ είναι διαθέσιμη σε σχεδόν 450 εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ σε 27 κράτη μέλη (και σε όλον τον κόσμο, αν είστε πολίτης της ΕΕ που κατοικείτε εκτός ΕΕ), θέτει επί τάπητος τον τρόπο με τον οποίο γίνεται αντιληπτή η δημοκρατία και τον τρόπο που εφαρμόζεται σε διακρατικό επίπεδο.
Με βάση τις εμπειρίες από 100 περίπου πρωτοβουλίες που υποβλήθηκαν μεταξύ 2012 και 2019, μια επικαιροποιημένη και περισσότερο προσβάσιμη έκδοση της ΕΠΠ τέθηκε σε ισχύ το 2020. Το ένα τέταρτο των πρωτοβουλιών απορρίφθηκαν λόγω της αυστηρής ερμηνείας και εφαρμογής του κανονισμού από την Επιτροπή. Ωστόσο, σύμφωνα με τους νέους κανόνες, οι διοργανωτές και η Επιτροπή έχουν περισσότερο χρόνο για εξεύρεση λύσης, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας καταχώρισης μόνο των αποδεκτών τμημάτων μιας πρωτοβουλίας. Διατίθεται επίσης περισσότερος χρόνος για την προετοιμασία της συγκέντρωσης υπογραφών, καθώς και για άλλα στάδια της διαδικασίας.
Επιπλέον, η πανδημία COVID-19 έχει θέσει υπό αμφισβήτηση τον τρόπο αλληλεπίδρασης, συζήτησης και λήψης αποφάσεων. Προκειμένου να διασφαλιστεί το δημοκρατικό δυναμικό της ΕΠΠ, η Επιτροπή πρότεινε μια σειρά κανόνων που σχετίζονται με τον κορονοϊό και επιτρέπουν την παράταση των προθεσμιών για τη συγκέντρωση και την επαλήθευση των υπογραφών και για την εξέταση των επιτυχημένων πρωτοβουλιών [βλ. κανονισμό (ΕΕ) 2020/1042, εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής της 17.12.2020 (ΕΕ) 2020/2200 και εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής της 19.2.2021 (ΕΕ) 2021/360].
Στη διαδικασία της ΕΠΠ υπάρχουν τρία διαφορετικά είδη ρόλων: ο διοργανωτής, ο υποστηρικτής και ο παρατηρητής.
Ως ομάδα διοργανωτών, υποστηρικτών ή παρατηρητών, πρέπει να εξετάσετε διάφορες πτυχές προτού ξεκινήσετε, υπογράψετε ή σχολιάσετε. Το κύριο ερώτημα είναι: τι επιδιώκει μια συγκεκριμένη Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών; Ποιος είναι ο στόχος σας;
Θέλετε να προτείνετε κάτι νέο στην Ευρώπη; Ή να καταργήσετε μια πολιτική της ΕΕ; Ωστόσο, πολλά πράγματα δεν είναι άσπρα ή μαύρα, καλά ή κακά: απλώς χρειάζονται διόρθωση. Συνεπώς θα μπορούσε να σας ενδιαφέρει επίσης να αλλάξετε μέρη μιας νομοθεσίας της ΕΕ.
Υπάρχουν πολλοί τρόποι να αναλάβετε δράσεις στο πλαίσιο μιας ΕΠΠ, την οποία μπορείτε να χρησιμοποιήσετε με τους ακόλουθους τρόπους:
- σαν επιταχυντή έτσι ώστε η ΕΕ να κάνει κάτι νέο. Εδώ πρέπει να έχετε υπομονή, καθώς θα χρειαστεί πολύς χρόνος μέχρι την τελική επιτυχία της ΕΠΠ. Κατ’ αρχήν, πρέπει να βρείτε κατάλληλη και λειτουργική νομική βάση, και να θεωρείτε τη δημόσια συζήτηση για την πρότασή σας ως την κύρια επιβράβευση των προσπαθειών σας.
- σαν τροχοπέδη για να σταματήσετε κάποια ενέργεια της ΕΕ. Στην περίπτωση αυτή, ο σωστός συγχρονισμός είναι ζωτικής σημασίας, καθώς πρέπει να βρείτε τη σωστή στιγμή για να θέσετε το ζήτημα προκειμένου να έχετε τη μέγιστη δυνατή απήχηση και υποστήριξη, το οποίο σημαίνει πως πρέπει να συγκεντρώσετε γρήγορα τις υπογραφές.
- σαν ρυθμιστική βαλβίδα με στόχο τη βελτίωση της ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ. Εάν επιθυμείτε να διορθώσετε συγκεκριμένο πρόβλημα μέσω της αλλαγής μιας συγκεκριμένης νομοθεσίας, η απλότητα είναι καθοριστική. Οι ΕΠΠ εν είδει ρυθμιστικής βαλβίδας τείνουν να είναι άκρως πολύπλοκες και δύσκολο να προβληθούν αποτελεσματικά, γι’ αυτό φροντίστε να μην απομακρύνεστε από τον κύριο στόχο σας.
- σαν διαπραγματευτικό μέσο, που δρα συμπληρωματικά στην προσπάθειά σας να επηρεάσετε την ενωσιακή χάραξη πολιτικής. Ωστόσο, προτού ξεκινήσετε μια ΕΠΠ, αξιοποιήστε την επιρροή και την πολιτική ισχύ σας ανεξάρτητα από την πρωτοβουλία και ελέγξτε τα δυνητικά πρόσθετα οφέλη της. Να είστε σαφείς σχετικά με τον στόχο σας απέναντι στους υποστηρικτές σας και να έχετε υπόψη σας τη δυνατότητα απόσυρσης μιας ΕΠΠ και τη χρήση της την κατάλληλη στιγμή.
- σαν καταλύτη για τη οικοδόμηση ευρύτερων συμμαχιών και δικτύων σε όλη την Ευρώπη. Αυτή είναι εξαιρετικά ταιριαστή επιλογή, αν θεωρείτε την πρωτοβουλία σας μέρος μιας πιο μακροπρόθεσμης στρατηγικής που θα ενώσει πολίτες από όλη την Ευρώπη και/ή θα προετοιμάσει μια ευρωπαϊκή προεκλογική εκστρατεία.
- σαν μέσο προβολής έτσι ώστε εσείς και/ή η ομάδα σας να γίνετε γνωστότεροι στη δημόσια σφαίρα. Εν προκειμένω, πρέπει καταρχάς να εντοπίσετε ένα κατάλληλο και εύκολο στην επικοινωνία ουσιαστικό ζήτημα για την ΕΠΠ σας. Πρέπει επίσης να είστε όσο το δυνατόν ξεκάθαροι ως προς τους στόχους σας, προκειμένου να μην απογοητεύσετε τους δυνητικούς υποστηρικτές.
Η ΕΠΠ προσφέρει πολλές δυνατότητες, αλλά, σε τελική ανάλυση, όλα εξαρτώνται από τη δική σας κατανόηση και ικανότητα αξιολόγησης των δυνατοτήτων και των περιορισμών της. Εφόσον συνειδητοποιήσετε τις πολυλειτουργικές δυνατότητες αυτής της διακρατικής και συμμετοχικής διαδικασίας, θα είστε σε θέση να αναπτύξετε ρεαλιστικές προσδοκίες και συνεπώς μια ρεαλιστική προσέγγιση της στρατηγικής και των επιλογών σας.
Εάν δεν είστε βέβαιοι ότι η ΕΠΠ είναι το καλύτερο εργαλείο για την επίτευξη των στόχων σας, εξετάστε διάφορες πτυχές της υπόθεσής σας στην ενότητα Σκεφτείτε προτού αναλάβετε δράση και διαβάστε σχετικά με άλλα εργαλεία που είναι διαθέσιμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο στην ενότητα Εργαλειοθήκη συμμετοχής.
Σκέφτεστε να ξεκινήσετε δική σας Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών; Θα χρειαστείτε τουλάχιστον τρία έτη, μπορεί και περισσότερα (και πολλούς πόρους) για να τα καταφέρετε. Αν όμως κινηθείτε έξυπνα και προσεκτικά, θα αποκομίσετε νέες γνώσεις και πολλά νέα διδάγματα από τη διαδικασία — και (ελπίζουμε ότι) θα έχετε τη δυνατότητα να κάνετε τη διαφορά για την Ευρώπη. Αυτά είναι τα δέκα βήματα της διαδικασίας της ΕΠΠ.
Έχετε μια ιδέα, ένα σχέδιο ή έναν προβληματισμό που μπορεί να μετουσιωθεί σε ευρωπαϊκή πολιτική; Πρώτα απ’ όλα, βεβαιωθείτε ότι δεν υφίστανται άλλα, ενδεχομένως απλούστερα και πιο προσβάσιμα μέσα για να ακουστεί η φωνή σας για το εν λόγω ζήτημα. Εάν επιλέξετε την ΕΠΠ, προχωρήστε στο βήμα 2.
Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών είναι μια διαδικασία με πολλές νομικές και πολιτικές πτυχές. Μάθετε τα πάντα για τις δυνατότητες και τους περιορισμούς της διαδικασίας όσον αφορά την προώθηση της μελλοντικής σας πρωτοβουλίας. Επικοινωνήστε με το Φόρουμ της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών και λάβετε στήριξη σε αυτό το πρώιμο στάδιο (για λεπτομέρειες, βλ. ενότητα Περισσότερη στήριξη). Στη συνέχεια προσπαθήστε να αξιολογήσετε την προσπάθεια. Αν πιστεύετε πως αξίζει, προχωρήστε στο βήμα 3.
Άλλο ένα σημαντικό βήμα πριν προχωρήσετε στην επίσημη διαδικασία είναι να διαπιστώσετε τι θέλετε να επιτύχετε με την πρωτοβουλία σας και τι μπορείτε ρεαλιστικά να ελπίζετε ότι θα επιτύχετε.
Καθορίστε τον στόχο, το εύρος και τη συγκεκριμένη λειτουργία της πρωτοβουλίας σας. Φροντίστε να είναι όσο το δυνατόν πιο απλά, για όλους. Στο εν λόγω βήμα, είναι εύλογο να εξετάσετε διεξοδικότερα τα διδάγματα που αποκόμισαν προηγούμενοι διοργανωτές ΕΠΠ.
Η διατύπωση και η εξήγηση της αρχικής σας πρότασης πρέπει να είναι κατανοητή σε πολλές διαφορετικές γλώσσες και σε ακόμα περισσότερες πολιτικές νοοτροπίες στην Ευρώπη. Τώρα είναι επίσης η ώρα να εξοικειωθείτε με το επίσημο διαδικτυακό σύστημα συγκέντρωσης υπογραφών, το οποίο παρέχει δωρεάν η ΕΕ — και να χρησιμοποιήσετε κάθε διαθέσιμη στήριξη.
Πρόκειται για το πρώτο επίσημο εμπόδιο που αντιμετωπίζουν πολλές «ομάδες διοργανωτών», διότι πρέπει να πληροίτε συγκεκριμένα κριτήρια για να καταχωριστείτε. Το σημαντικότερο είναι η πρωτοβουλία σας να μην βρίσκεται καταφανώς εκτός του πλαισίου των αρμοδιοτήτων της Επιτροπής. Και πάλι, στο βήμα αυτό μπορεί να σας συνδράμει το Φόρουμ της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών. Στη συνέχεια, πρέπει να υποβάλετε την ΕΠΠ σας στον επίσημο δικτυακό τόπο, παραθέτοντας τον τίτλο και τους στόχους της πρότασής σας. Η Επιτροπή θα καταχωρίσει (ή θα απορρίψει) την ΕΠΠ σας εντός 2-4 μηνών, ανάλογα με τις ανάγκες τροποποίησης και επικαιροποίησης της πρότασής σας. Μετά την καταχώριση, η Επιτροπή θα μεταφράσει τον τίτλο και τον στόχο της πρότασής σας στις 24 επίσημες γλώσσες.
Έφτασε πλέον η καλύτερη αλλά και δυσκολότερη στιγμή: πρέπει να πείσετε πάνω από ένα εκατομμύριο Ευρωπαίους σε τουλάχιστον επτά διαφορετικές χώρες και μέσα σε λιγότερο από ένα έτος. Η προετοιμασία της εν λόγω προσπάθειας πρέπει να ξεκινήσει πολύ καιρό νωρίτερα, μέσω της δημιουργίας ενός πανευρωπαϊκού δικτύου υποστηρικτών εταίρων σε όλη την Ευρώπη. Μετά την επίσημη καταχώριση, πρέπει να ξεκινήσετε την πραγματική συγκέντρωση υπογραφών εντός έξι μηνών. Απλώς πρέπει να ενημερώσετε την Επιτροπή 10 εργάσιμες ημέρες πριν από την ημερομηνία έναρξης που έχετε επιλέξει, ώστε να είναι δυνατή η δημοσίευση της έναρξης και της λήξης της ετήσιας φάσης συγκέντρωσης υπογραφών. Λάβετε υπόψη σας ότι θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε χωριστά έντυπα υποστήριξης ανάλογα με τις εθνικότητες των υπογραφόντων. Αυτό σημαίνει ότι όλοι οι υπογράφοντες κάθε εντύπου πρέπει να είναι υπήκοοι της ίδιας χώρας της ΕΕ.
Χωρίς επικοινωνία δεν θα έχετε υποστηρικτές. Ο διάλογος με όλους τους δυνητικούς ομοϊδεάτες ―ακόμα και με τους σκεπτικιστές― θα είναι καθοριστικής σημασίας για τη μακροχρόνια επιτυχία της πρωτοβουλίας σας. Έχοντας αυτό κατά νου, συμπληρώστε τις δραστηριότητες συγκέντρωσης υπογραφών μέσω προβολής στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στα ΜΜΕ και σε δημόσιες εκδηλώσεις. Και για το εν λόγω βήμα, είναι ιδιαιτέρως χρήσιμο να αξιοποιήσετε τα διδάγματα από προηγούμενες ΕΠΠ. Οι άνθρωποι που εργάστηκαν σε αυτές έχουν μεγάλη εμπειρία και γνώσεις που μπορούν να μοιραστούν μαζί σας.
Πλήθος απαιτήσεων και εμποδίων πρέπει να αντιμετωπιστούν πριν από την τελική υποβολή της πρωτοβουλίας σας με όλες τις αναγκαίες πιστοποιήσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αρχικά, πρέπει να υποβάλετε τις δηλώσεις υποστήριξης που συγκεντρώθηκαν στις διάφορες εθνικές αρχές εντός τριών μηνών από το τέλος της φάσης συγκέντρωσης υπογραφών. Αυτές οι αρχές έχουν το πολύ τρεις μήνες στη διάθεσή τους για να επαληθεύσουν και να πιστοποιήσουν τις υπογραφές. Στη συνέχεια, εσείς, ως «ομάδα διοργανωτών», έχετε άλλους τρεις μήνες για να προετοιμαστείτε και να υποβάλετε τελικά τα πιστοποιητικά στην Επιτροπή. Γι’ αυτές τις απαιτητικές διαδικασίες χρειάζεται μια στιβαρή και καλά προετοιμασμένη ομάδα διαχείρισης της πρωτοβουλίας σας. Επιπόλαια λάθη θα οδηγήσουν σε υψηλό πρόσθετο κόστος, καθυστερήσεις και απογοήτευση.
Η υποβολή της ΕΠΠ σας είναι μόλις η αρχή ενός ακόμα σημαντικού κεφαλαίου: της επικοινωνίας για ένα επίσημο θέμα της ΕΕ, το οποίο θα σας φέρει στην κεντρική πολιτική σκηνή. Όταν η πρωτοβουλία σας αναγνωριστεί ως επιτυχημένη, νέες πόρτες θα ανοίξουν για σας: επίσημες συνομιλίες με την Επιτροπή και δημόσια ακρόαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Εντός ενός μηνός από την υποβολή της επιτυχούς Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών, θα κληθείτε σε επίσημη συνάντηση με την Επιτροπή για να συζητήσετε την πρότασή σας και, τους επόμενους μήνες, θα κληθείτε να μιλήσετε σε δημόσια ακρόαση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Θα ενημερωθούν επίσης και άλλα θεσμικά όργανα της ΕΕ, όπως η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και όλα τα εθνικά κοινοβούλια όλων των κρατών μελών της ΕΕ. Αυτή θα είναι η μεγάλη σας ευκαιρία να πείσετε ακόμα περισσότερους ανθρώπους — και ενδεχομένως τους σωστούς ανθρώπους!
Στο τέλος μιας εξαντλητικής αλλά, αν όλα πάνε καλά, ενδυναμωτικής διαδικασίας, είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε τις γραφειοκρατικές εργασίες, την τεκμηρίωση και την αξιολόγηση προκειμένου να μάθουμε (και να μοιραστούμε) τα συμπεράσματα που εξήχθησαν. Με την ένταξή σας στη δεύτερη γενιά ΕΠΠ (με έναρξη το 2020) είστε έτοιμοι να γράψετε ιστορία.
-
ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΣΤΟ ΝΕΡΟ: ΕΝΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ> 1,6 εκατομμύρια υπογραφές
Η πρωτοβουλία, που δρομολογήθηκε από συνδικαλιστικές οργανώσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, ήταν από τις πρώτες που καταχωρίστηκαν, στις 10 Μαΐου 2012. Στόχος ήταν να κληθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία για την εφαρμογή του ανθρώπινου δικαιώματος στην ύδρευση και την αποχέτευση, όπως αναγνωρίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη, καθώς και για την παροχή τους ως βασικών δημόσιων υπηρεσιών προς όλους. Κύριος στόχος της εκστρατείας ήταν να υποχρεώσει τις εθνικές κυβερνήσεις, βάσει της ενωσιακής νομοθεσίας, να διασφαλίζουν και να παρέχουν σε όλους τους πολίτες επαρκές καθαρό πόσιμο νερό και αποχέτευση. Η Επιτροπή αποφάσισε να αναλάβει δράση σε διάφορους τομείς που σχετίζονται με την πρωτοβουλία (αύξηση της διαφάνειας, τόνωση της καινοτομίας κ.λπ.) και υπέβαλε νομοθετική πρόταση για την αναθεώρηση της οδηγίας για το πόσιμο νερό, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης των κρατών μελών να διασφαλίζουν την πρόσβαση των πλέον ευάλωτων ομάδων στο νερό.
- Δικτυακός τόπος της πρωτοβουλίας: www.right2water.eu
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: citizens-initiative.europa.eu/initiatives/details/2012/000003_el
-
ΚΙΝΗΜΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΖΩΗΣ: ΕΝΑΣ ΑΠΟ ΕΜΑΣ > 1,7 εκατομμύρια υπογραφές
Η πρωτοβουλία «Ένας από εμάς» ήταν μία από τις πρώτες Ευρωπαϊκές Πρωτοβουλίες Πολιτών που κατάφεραν να συγκεντρώσουν περισσότερες από ένα εκατομμύριο υπογραφές. Η πρωτοβουλία αφορούσε την αξιοπρέπεια, το δικαίωμα στη ζωή και την ακεραιότητα του κάθε ανθρώπου από τη σύλληψη. Βασικός στόχος της ήταν να τερματιστεί η ενωσιακή χρηματοδότηση δραστηριοτήτων που συνδέονταν με ανθρώπινα έμβρυα, κυρίως στους τομείς της έρευνας, της δημόσιας υγείας και της αναπτυξιακής βοήθειας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να μην προβεί σε νομοθετική αναθεώρηση διότι έκρινε κατάλληλο το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο. Οι διοργανωτές προσέφυγαν κατά της εν λόγω απόφασης στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, αλλά έχασαν.
- Δικτυακός τόπος της πρωτοβουλίας: oneofus.eu
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: citizens-initiative.europa.eu/initiatives/details/2012/000005_el
-
ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΑ ΖΩΑ: STOP VIVISECTION (ΣΤΑΜΑΤΗΣΤΕ ΤΗ ΖΩΟΤΟΜΙΑ) > 1,17 εκατομμύρια υπογραφές
Στόχος της πρωτοβουλίας «Stop Vivisection» («Σταματήστε τη ζωοτομία») είναι η σταδιακή κατάργηση των πειραμάτων σε ζώα. Η εκστρατεία έτυχε στήριξης από μια πανευρωπαϊκή συμμαχία αποτελούμενη από περισσότερες από 250 ομάδες προστασίας ζώων, επιστημονικούς οργανισμούς και εταιρείες που πωλούν προϊόντα τα οποία παρασκευάζονται «χωρίς βάναυση μεταχείριση ζώων» — και κατάφερε να συγκεντρώσει την υποστήριξη περισσότερων από 1,17 εκατομμυρίων πολιτών της ΕΕ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συμμερίστηκε την πεποίθηση των διοργανωτών ότι οι δοκιμές σε ζώα θα πρέπει να καταργηθούν σταδιακά, ωστόσο δεν αποδέχτηκε την άποψη ότι επιστημονικές αρχές ακυρώνουν το «ζωικό πρότυπο».
- Δικτυακός τόπος της πρωτοβουλίας: stopvivisection.eu
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: citizens-initiative.europa.eu/initiatives/details/2012/000007_el
-
ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΦΥΤΟΦΑΡΜΑΚΩΝ: Η ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΓΛΥΦΟΣΑΤΗΣ > 1,07 εκατομμύρια υπογραφές
Η Ευρωπαϊκή Πρωτοβουλία Πολιτών «Η απαγόρευση της γλυφοσάτης» δρομολογήθηκε τον Ιανουάριο του 2017 και είχε τρεις στόχους: την απαγόρευση της γλυφοσάτης, την αναθεώρηση της διαδικασίας έγκρισης φυτοφαρμάκων και τον καθορισμό υποχρεωτικών στόχων για τη μείωση της χρήσης φυτοφαρμάκων σε επίπεδο ΕΕ. Βασικός στόχος της πρωτοβουλίας ήταν η επίτευξη ενός μέλλοντος χωρίς φυτοφάρμακα. Οι διοργανωτές έφτασαν το κατώτατο όριο του ενός εκατομμυρίου υπογραφών σε λιγότερο από έξι μήνες! Μπορεί μεν η Επιτροπή να αποφάσισε να μην απαγορεύσει τη γλυφοσάτη, ωστόσο δεσμεύτηκε να υποβάλει νομοθετική πρόταση για αύξηση της διαφάνειας κατά την αξιολόγηση φυτοφαρμάκων και για βελτίωση της ποιότητας και της ανεξαρτησίας των επιστημονικών μελετών που αποτελούν τη βάση των αξιολογήσεων από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε επίσης να προβεί σε αναθεώρηση της οδηγίας για την ορθολογική χρήση των γεωργικών φαρμάκων.
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: citizens-initiative.europa.eu/initiatives/details/2017/000002_el
-
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΩΝ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΩΝ «MINORITY SAFEPACK»: ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΥΜΟΡΦΙΑΣ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ> 1,1 εκατομμύρια υπογραφές
Όπως υποδηλώνει το όνομα της παρούσας πρωτοβουλίας, η ΕΠΠ «Minority SafePack» πρότεινε ένα πλήρες πακέτο μέτρων στην Επιτροπή, το οποίο περιλαμβάνει πτυχές όπως η προώθηση σπανιότερων γλωσσών, η προστασία των εθνικών μειονοτήτων και ερευνητικά προγράμματα σχετικά με τα οφέλη της γλωσσικής και πολιτιστικής πολυμορφίας στην ΕΕ. Δρομολογήθηκε αρχικά το 2013, η Επιτροπή απέρριψε την καταχώρισή της, απόφαση η οποία ακυρώθηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο τέσσερα έτη αργότερα. Στην απάντησή της, η Επιτροπή έκρινε ότι η πλήρης εφαρμογή της νομοθεσίας και των πολιτικών που εφαρμόζονται ήδη παρείχε ένα ισχυρό οπλοστάσιο για την υποστήριξη των στόχων της πρωτοβουλίας και, ως εκ τούτου, δεν πρότεινε καμία νομική πράξη.
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: europa.eu/citizens-initiative/initiatives/details/2017/000004_el
-
ΤΕΛΟΣ ΣΤΑ ΚΟΥΒΙΑ! ΕΠΙΔΙΩΚΟΝΤΑΣ ΤΗΝ ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΖΩΩΝ> 1,39 εκατομμύρια υπογραφές
Με την εν λόγω πρωτοβουλία κλήθηκε η Επιτροπή να επιβάλει σαφή νομοθεσία κατά των κλουβιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση, έτσι ώστε να δοθεί προτεραιότητα στην πιο ανθρώπινη μεταχείριση των εκτρεφόμενων ζώων. Συγκεκριμένα, οι διοργανωτές εξέφρασαν την ελπίδα να απαγορευτεί η χρήση κλουβιών για όλα τα πουλερικά και μεμονωμένων χοιροστασίων και βουστασίων κ.λπ., με μέλημα τα ζώα να έχουν ελευθερία κινήσεων και να μπορούν να παραμένουν το ένα κοντά στο άλλο στα σμήνη ή τα κοπάδια τους. Η ΕΠΠ «Τέλος στα κλουβιά» υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον Οκτώβριο του 2020. Η Επιτροπή απάντησε στις 30 Ιουνίου 2021, αναλαμβάνοντας τη δέσμευση να υποβάλει νομοθετική πρόταση έως το τέλος του 2023 για τη σταδιακή κατάργηση και, τέλος, την απαγόρευση της χρήσης κλουβιών για όλα τα ζωικά είδη και κατηγορίες που αναφέρονται στην πρωτοβουλία.
- Δικτυακός τόπος της πρωτοβουλίας: endthecageage.eu
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: europa.eu/citizens-initiative/initiatives/details/2018/000004_el
-
ΤΡΟΧΟΠΕΔΗ ΣΤΟΝ ΕΞΤΡΕΜΙΣΜΟ: ΥΠΟΣΤΗΡΙΞΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΕ> 1,06 εκατομμύρια υπογραφές
Με την παρούσα πρωτοβουλία, η οποία καταχωρίστηκε το καλοκαίρι του 2017, καλείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νέα οδηγία για την καταπολέμηση του εξτρεμισμού, η οποία θα περιλαμβάνει έναν ουδέτερο ορισμό του εξτρεμισμού, ανεξάρτητα από το κίνητρό του, και θα καλύπτει όλες τις «πράξεις που ως στόχο έχουν να καταστρέψουν τα θεμελιώδη δικαιώματα» και, επίσης, θα απαγορεύει την παρουσία εξτρεμιστών σε σχολεία και άλλα δημόσια ιδρύματα. Μια ευρωπαϊκή οδηγία στον συγκεκριμένο τομέα θα πρέπει επίσης να διευκολύνει αξιώσεις αποζημίωσης, στο πλαίσιο του ισχύοντος νόμου για την καταπολέμηση των διακρίσεων, με στόχο την αποτελεσματική προστασία των γυναικών, των παιδιών και των εργαζομένων. Κατόπιν ενός έτους συγκέντρωσης υπογραφών, οι διοργανωτές ανακοίνωσαν ότι είχαν συγκεντρώσει περισσότερες από ένα εκατομμύριο δηλώσεις υποστήριξης. Η εν λόγω ΕΠΠ βρίσκεται στη διαδικασία επαλήθευσης των δηλώσεων υποστήριξης.
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: citizens-initiative.europa.eu/initiatives/details/2017/000007_el
-
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΣΥΝΟΧΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΙΔΙΑΙΤΕΡΩΝ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΩΝ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΩΝ ΤΟΥΣ
Οι διοργανωτές αυτής της πρωτοβουλίας ζητούν να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις περιφέρειες με εθνικά, εθνοτικά, πολιτιστικά, θρησκευτικά ή γλωσσικά χαρακτηριστικά που διαφέρουν από εκείνα των γειτονικών περιφερειών στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής.
Η καταχώριση της πρωτοβουλίας αυτής απορρίφθηκε αρχικά από την Επιτροπή το 2013, απόφαση που ακυρώθηκε από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο έξι χρόνια αργότερα. Οι διοργανωτές ανέφεραν τη στήριξη 1 414 175 πολιτών στο τέλος της περιόδου συγκέντρωσης υπογραφών τον Μάιο του 2021 (δόθηκε παράταση στην προθεσμία λόγω της πανδημίας COVID-19). Εκκρεμεί η διαδικασία επαλήθευσης των δηλώσεων υποστήριξης.
- Δικτυακός τόπος της πρωτοβουλίας: nationalregions.eu
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: citizens-initiative.europa.eu/initiatives/details/2019/000007_el
-
ΣΩΣΤΕ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΑΓΡΟΤΕΣ! ΑΣ ΟΔΕΥΣΟΥΜΕ ΠΡΟΣ ΜΙΑ ΓΕΩΡΓΙΑ ΦΙΛΙΚΗ ΠΡΟΣ ΤΙΣ ΜΕΛΙΣΣΕΣ ΓΙΑ ΕΝΑ ΥΓΙΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ> 1,05 εκατομμύρια υπογραφές
Η πρωτοβουλία αυτή, η οποία καταχωρίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2019, επιδιώκει την περιβαλλοντική και κοινωνικοοικονομική βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής γεωργίας μέσω τριών στόχων: σταδιακή κατάργηση των συνθετικών φυτοφαρμάκων έως το 2035, αποκατάσταση της βιοποικιλότητας στη γεωργία και στήριξη των γεωργών κατά τη μετάβαση στη βιώσιμη γεωργία. Στην απάντησή της του Απριλίου 2023, η Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της και αναγνώρισε τη σημασία της πρωτοβουλίας αυτής, την οποία υπέγραψαν 1 054 973 πολίτες. Ωστόσο, μετά από αξιολόγηση, έκρινε ότι οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας που έχουν ήδη υποβληθεί παρέχουν ολοκληρωμένη απάντηση στους στόχους της πρωτοβουλίας. Ως εκ τούτου, προτεραιότητα ήταν να διασφαλιστεί ότι οι προτάσεις αυτές θα εγκρίνονταν από τους συννομοθέτες (Κοινοβούλιο και Συμβούλιο) και θα εφαρμόζονταν άμεσα.
- Δικτυακός τόπος της πρωτοβουλίας: savebeesandfarmers.eu
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: citizens-initiative.europa.eu/initiatives/details/2019/000016_el
-
STOP FINNING – STOP THE TRADE (ΣΤΑΜΑΤΗΣΤΕ ΤΗΝ ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΑΦΑΙΡΕΣΗΣ ΠΤΕΡΥΓΙΩΝ – ΣΤΑΜΑΤΗΣΤΕ ΤΟ ΕΜΠΟΡΙΟ)> 1,1 εκατομμύρια υπογραφές
Η πρωτοβουλία αυτή αντικατοπτρίζει τις ανησυχίες του κοινού σχετικά με τη βιωσιμότητα της αλιείας και του εμπορίου καρχαριών παγκοσμίως, ενώ καλεί την Επιτροπή να λάβει δύο μέτρα: τερματισμό του εμπορίου χύδην πτερυγίων καρχαρία στην ΕΕ και επέκταση του κανονισμού της ΕΕ για την απαγόρευση της αφαίρεσης πτερυγίων καρχαρία (εισαγωγή, εξαγωγή και διαμετακόμιση χύδην πτερυγίων καρχαρία). Αφού έλαβε την υποστήριξη 1 119 966 υπογραφών, η Επιτροπή εξέφρασε την ικανοποίησή της για την πρωτοβουλία τον Ιούλιο του 2023 και δεσμεύτηκε να αναλάβει δράση για να εξετάσει το ενδεχόμενο ανάληψης νομοθετικής πρωτοβουλίας, να ξεκινήσει εκτίμηση επιπτώσεων και να βελτιώσει τις σχετικές στατιστικές, καθώς και να συνεργαστεί με διεθνείς εταίρους.
- Δικτυακός τόπος της πρωτοβουλίας: stop-finning-eu.org
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: citizens-initiative.europa.eu/initiatives/details/2020/000001_el
-
ΝΑΙ ΣΤΑ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΔΟΚΙΜΑΖΟΝΤΑΙ ΣΕ ΖΩΑ – ΔΕΣΜΕΥΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΥΡΩΠΗ ΧΩΡΙΣ ΔΟΚΙΜΕΣ ΣΕ ΖΩΑ> 1,21 εκατομμύρια υπογραφές
Δεδομένου ότι η υπόσχεση για μια Ευρώπη όπου τα ζώα δεν υποφέρουν και δεν πεθαίνουν πλέον λόγω των καλλυντικών δεν τηρήθηκε, οι διοργανωτές αυτής της πρωτοβουλίας ζήτησαν νομοθετική αλλαγή για την προστασία και την ενίσχυση της απαγόρευσης των δοκιμών καλλυντικών σε ζώα, τον μετασχηματισμό της νομοθεσίας της ΕΕ για τα χημικά προϊόντα και τον εκσυγχρονισμό της επιστήμης για τη σταδιακή κατάργηση όλων των δοκιμών σε ζώα στην ΕΕ. Εκφράζοντας την ικανοποίησή της για την πρωτοβουλία, η οποία υποστηρίχθηκε από 1 217 916 υπογραφές, και αναγνωρίζοντας ότι η καλή διαβίωση των ζώων εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό μέλημα Ευρωπαίων πολιτών, η Επιτροπή τόνισε τον ηγετικό ρόλο της ΕΕ επί του θέματος. Θα δρομολογήσει έναν χάρτη πορείας με νομοθετικά και μη νομοθετικά μέτρα για την περαιτέρω μείωση των δοκιμών σε ζώα και, τελικά, την επίτευξη ενός κανονιστικού συστήματος χωρίς τη χρήση ζώων στο πλαίσιο της νομοθεσίας για τα χημικά προϊόντα.
- Δικτυακός τόπος της πρωτοβουλίας: crueltyfreeeurope.org/save-cruelty-free-cosmetics
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: citizens-initiative.europa.eu/initiatives/details/2021/000006_el
-
FUR FREE EUROPE (ΕΥΡΩΠΗ ΧΩΡΙΣ ΓΟΥΝΕΣ) > 1,5 εκατομμύρια υπογραφές
Η πρωτοβουλία αυτή, υποστηριζόμενη από 1 502 319 επαληθευμένες υπογραφές, επικυρώθηκε τον Ιούνιο του 2023 ως η 10η πιο επιτυχημένη ΕΠΠ. Στόχος της πρωτοβουλίας «Ευρώπη χωρίς γούνες» είναι η απαγόρευση των μονάδων εκτροφής γουνοφόρων ζώων και των προϊόντων γούνας από εκτρεφόμενα ζώα από την ευρωπαϊκή αγορά διά νόμου λόγω των σκληρών, αντιδεοντολογικών, μη ασφαλών και μη βιώσιμων πρακτικών τους. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επανεξετάζει επί του παρόντος την πρωτοβουλία και αναμένεται να απαντήσει σε αυτήν έως τα μέσα Δεκεμβρίου 2023.
- Δικτυακός τόπος της πρωτοβουλίας: furfreeeurope.eu/
- Επίσημο μητρώο της ΕΠΠ: citizens-initiative.europa.eu/initiatives/details/2022/000002_el
