Godne starzenie się – ludzki obowiązek, lecz także szansa na postęp gospodarczy, zatrudnienie i innowację

This page is also available in

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny uważa, że godne starzenie się powinno stać się podstawowym prawem. Europejczycy żyją dłużej, co jest pozytywnym zjawiskiem. Starzenie się niesie ze sobą jednak nowe wyzwania społeczne, gospodarcze i zdrowotne, które wpływają zarówno na osoby starsze, jak i ich rodziny i społeczeństwo. EKES uważa, że temat ten był zbyt długo pomijany, a coraz większe potrzeby starszych osób – bagatelizowane.

W swej opinii EKES podkreśla olbrzymi potencjał nowych miejsc pracy i postępu technologicznego, jaki wiąże się z sektorem potrzeb osób starszych.

„By dokładnie określić realia społeczno-demograficzne starzenia się, potrzebujemy odpowiednich pomiarów statystycznych i podejścia polityki społecznej i ochrony zdrowia” – podkreśla jeden ze sprawozdawców opinii Jean-Pierre Haber. Mogą do tego służyć krajowe i regionalne centra monitorowania ds. starzenia się, skupione wokół europejskiej platformy koordynacji. W każdym razie osoby starsze i ich opiekunowie muszą być współtwórcami rozwiązań na przyszłość.

  • Zharmonizowany minimalny poziom edukacji

Literatura i badania potwierdzają, że opiekunowie domowi, opiekunowie środowiskowi i asystenci oraz pielęgniarki należą do zawodów, które w przyszłości stworzą najwięcej miejsc pracy. Pracownikom w tych zawodach należy zapewnić specjalne wsparcie w zakresie odpowiedniego kształcenia, gdyż ich dostępność i praca są nierozerwalnie powiązane z dobrostanem starszych osób.

„Proponujemy ustanowienie minimalnego europejskiego programu szkolenia i kształcenia dla pielęgniarek w dziedzinie gerontologii, dla opiekunów i asystentów środowiskowych nie tylko na płaszczyźnie technicznej, lecz również społecznej i ludzkiej, by umożliwić i zwiększyć mobilność pracowników i usług dla osób starszych” – stwierdza Marian Krzaklewski, sprawozdawca opinii EKES-u.

Ponadto należy również ułatwiać dostęp do szkolenia, na przykład za pomocą narzędzi ICT zapewniających dostęp do teorii i informacji czy za pomocą społeczności wirtualnych ułatwiających wymianę wiedzy i praktyk. Wziąwszy pod uwagę różne podejścia w państwach członkowskich, EKES zaleca stworzenie wspólnych ram UE obejmujących najlepsze z obecnych programów szkoleniowych.

  • Polityka mieszkaniowa wraz z zaawansowanym technologicznie wsparciem

Starsze osoby pragną żyć jak najdłużej w swym własnym środowisku. Zdaniem EKES-u zasadnicze znaczenie ma to, by ich preferencje były respektowane w porozumieniu z ich rodziną i krewnymi.

„Jednak wybór nie może ograniczać się do opieki świadczonej w domu albo do domu pomocy społecznej” – podkreślił Jean-Pierre Haber. „Istnieją już alternatywne rozwiązania, lecz trzeba je rozwijać pod kątem ułatwiania samodzielnego życia. Dlatego też rodzaj opieki powinien być dostosowany do profilu potrzeb poszczególnych osób i ich ewentualnych chorób”.

EKES apeluje również o lepsze wykorzystanie innowacji cyfrowych: telemedycyna, czujniki, zinformatyzowana karta, dokumentacja medyczna oraz automatyka domowa nie tylko zwiększyłyby samodzielność starszych osób, lecz również skuteczność i bezpieczeństwo opieki.

Polityka budowlana i miejska powinna być bardziej dynamiczna i elastyczna. Specjalny program finansowania w ramach europejskich funduszy strukturalnych powinien lepiej wspierać innowacyjne modele mieszkaniowe.

Ponadto UE mogłaby przyjąć propagowaną przez WHO koncepcję miast przyjaznych osobom starszym, czyli sprzyjających ich zdrowiu, integracji i bezpieczeństwu. Dzięki temu opracowano by program wspierający projekty pilotażowe w różnych europejskich miastach lub na obszarach podmiejskich.

  • Gwarancja odpowiedniego finansowania

Starzejące się społeczeństwo wymaga lepszych i bardziej wyważonych koncepcji, by zagwarantować godne starzenie się z zachowaniem jak największej samodzielności. Same systemy zabezpieczenia społecznego państw członkowskich nie będą jednak w stanie sfinansować tych działań wyłącznie za pomocą opodatkowania. Dlatego też inne środki publiczne i prywatne, w tym fundusze emerytalne, należy uznać za potencjalne źródła finansowania.

EKES proponuje organizację obrad okrągłego stołu na tematy finansowe z udziałem funduszy emerytalnych, ubezpieczycieli, banków, funduszy wspólnego inwestowania itd., a także Komisji, EBI i władz krajowych, by zapewnić ciągłość dobrych usług dla osób starszych.

„Trzeba zadbać o to, by wszystkie starsze osoby mogły korzystać z dobrego połączenia usług opiekunów z odpowiednią technologią, gwarantowanego przez inteligentne i stabilne systemy finansowania” – stwierdził Jean-Pierre Haber.