De Europese consumentendag 2019 is gericht op de belangrijkste uitdagingen voor de aanpassing van het EU-consumentenbeleid aan de jongere generaties

Is het consumentenbeleid op jongeren afgestemd? Hoe kunnen we hen aansporen om duurzame keuzes te maken? Hoe kunnen we nieuwe tendensen in consumentenbeleid vertalen? Die vragen gaven de aanzet tot een levendig debat dat op 27 maart in Brussel werd gehouden. In een zaal vol studenten, consumentenorganisaties, bedrijven en vertegenwoordigers van de e-sector kwamen uiteenlopende thema's aan bod, variërend van de verbetering van de mobiliteit en het tegengaan van voedselverspilling tot de verduurzaming van snelle mode en het inzicht in de rol van ict's bij het doorvoeren van veranderingen.

Het evenement wilde in de eerste plaats ingaan op de nieuwe uitdagingen in verband met duurzaamheid en informatie- en communicatietechnologieën (ict's), die op de jongeren van vandaag de grootste invloed uitoefenen.

Isabel Caño, vicevoorzitter van het EESC, opende de 21e Europese dag van de consument door haar steun te betuigen voor de massale mobilisatie van jongeren voor het klimaat en te wijzen op het nauwe verband tussen consumptie en milieu en het belang van een consumentenbeleid waarbij rekening wordt gehouden met de klimaatambities van jongeren.

"Jullie invloed in de politiek moet steeds groter worden. Jongeren zouden een belangrijke rol moeten spelen bij het opstellen van het huidige en toekomstige EU-beleid. Met deze Europese Consumentendag willen we benadrukken dat het van cruciaal belang is dat jullie stem in Brussel gehoord wordt," zei ze.

De zeventienjarige Youna Marette, een van de boegbeelden van de klimaatprotesten in België, sprak in naam van haar generatie: "Jongeren zijn consumenten die zich bewust zijn van de belangrijkste problemen die daarmee gepaard gaan. Er zijn mensen die beweren dat dat niet zo is, maar die hebben ongelijk," poneerde ze. "Ik ben geboren in een systeem dat gebaseerd is op eindeloze groei en winst. Hoe kunnen wij uit dit systeem stappen zonder in de marginaliteit terecht te komen? Volgens mij ligt het antwoord voor de hand: alles moet veranderen en de verandering is al op til."

In welke mate de consumptiepatronen van de jongere generatie verschillen van die van oudere consumenten, was één van de kernthema's van de dag. In recente studies van de Commissie en CRÉDOC over consumentengedrag worden nieuwe tendensen en uitdagingen toegelicht. Millennials kunnen zich wel meer bewust zijn van milieuvraagstukken dan oudere generaties, voor wie duurzaamheid een vrij abstract begrip was, maar bij de aankoop van producten houden ze toch eerder rekening met prijs en comfort dan met duurzaamheidsaspecten, al zou dat met hun beperkte koopkracht te maken hebben.

Uit een andere, door het CEPS uitgevoerde studie blijkt dat millennials hun inkomen anders besteden. Communicatie is een belangrijke uitgavenpost en wordt beschouwd als een fundamentele behoefte, net als voeding en huisvesting. Vrijwel 100 % van de millennials heeft een smartphone, wat een impact heeft op de manier waarop ze consumeren, met in verhouding veel onlineaankopen.

Om een beter inzicht te krijgen in de nieuwe uitdagingen voor het consumentenbeleid, werden in drie parallelle workshops drie belangrijke sectoren onderzocht: voeding, mobiliteit en kleding.

In een debat over de invloed van sociale media waren de sprekers het erover eens dat sociale netwerken centraal staan in het leven van jongeren en dat dat waarschijnlijk ook zo zal blijven. Daarom was het belangrijk om te begrijpen of en hoe die gereguleerd moeten worden. Ict's hebben ook een schaduwzijde: deze krachtige, democratische instrumenten brengen miljoenen mensen samen, maar kunnen ook worden gebruikt om privégegevens te verzamelen en om mensen er met gerichte reclame toe aan te zetten meer te consumeren.

Een verslag met daarin de belangrijkste bevindingen van de dag vindt u hier. (dm/ss)