Kan COVID-19 een kentering teweegbrengen op het gebied van migratie?

Op 20 mei trad de voorzitter van het Europees Economisch en Sociaal Comité, Luca Jahier, op als gastheer van een webinar met als titel Migratie in tijden van COVID-19 – de niet-vergeten tragedie, in afwachting van het nieuwe EU-pact.

Tijdens het webinar werd het woord gegeven aan voorname sprekers, zoals Notis Mitarachi, Grieks minister van Migratie- en Asielbeleid, Juan Fernando López Aguilar, EP-lid en voorzitter van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en Catherine Woollard, secretaris-generaal van de Europese Raad voor vluchtelingen en ballingen.

De panelleden bespraken de gevolgen van de uitbraak van COVID-19 voor migratie en het aanvragen van asiel in de EU en debatteerden over de vraag of de EU eindelijk een doeltreffende manier kan vinden om migratie te beheren en op dit gebied een nieuw gevoel van solidariteit kan oproepen.

Het vraagstuk van solidariteit tussen de landen die migranten opvangen en de verdeling van asielzoekers die op Europees grondgebied aankomen, wacht al sinds lang vóór de pandemie op een oplossing en zal opnieuw onder de aandacht komen zodra de EU-landen de grens- en reisbeperkingen opheffen aangezien duizenden migranten op doorreis vastzitten.

De mondiale solidariteit heeft een nieuwe betekenis gekregen door de ongekende beslissingen van de Europese Commissie en de reactie van de lidstaten op de COVID-19-crisis. Het nieuwe migratie- en asielpact moet dezelfde mate van solidariteit tussen de lidstaten en met derde landen bieden voor de rechten en waardigheid van migranten en vluchtelingen,” aldus Jahier.

Het nieuwe Europese migratie- en asielpact was gepland voor maart 2020, maar werd uitgesteld wegens de pandemie.

Mitarachi zei dat het voor Europa van cruciaal belang is dat migratie regulier verloopt en “niet willekeurig, zoals we nu zien. Wij moeten een harder standpunt innemen wat betreft het terugkeerbeleid voor degenen die niet in aanmerking komen voor de vluchtelingenstatus, en dit moet een belangrijk punt zijn in het nieuwe migratiepact. De lidstaten in de frontlinie hebben niet de capaciteit om de migratiestromen in goede banen te leiden.”

Woollard waarschuwde voor het flexibele solidariteitsmodel waarbij solidariteit wordt gezien als een toolbox die lidstaten kunnen inzetten hoe en wanneer ze willen: “Solidariteit is een verplichting die is verankerd in de Europese Verdragen die alle lidstaten hebben ondertekend, niet iets vrijblijvends.

López Aguilar zei: “Wij hebben veel redenen om ons zorgen te maken over de situatie en we hebben gegronde redenen om eisen te stellen aan de Commissie. Er zou een EU-autoriteit moeten zijn die solidariteit afdwingt en ervoor zorgt dat bepaalde landen niet aan hun lot worden overgelaten.” (ll)