Τοποθέτηση των καταναλωτών πλησιέστερα στο επίκεντρο της χρηματοδότησης

Οι διασυνοριακές ψηφιακές χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες κάθε άλλο παρά διαδεδομένες είναι μεταξύ των Ευρωπαίων καταναλωτών, οι οποίοι εξακολουθούν να προτιμούν την πραγματική διαπροσωπική επαφή που παρέχουν οι εθνικές τράπεζες λιανικής τραπεζικής. Απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για την εξασφάλιση βελτιωμένων επιλογών, ευχερώς κατανοητών προϊόντων και οικονομικά προσιτών υπηρεσιών στους Ευρωπαίους καταναλωτές, καθιστώντας παράλληλα ασφαλέστερες και πιο σίγουρες τις διασυνοριακές συναλλαγές. Αυτά είναι τα κυριότερα σημεία της συζήτησης που πραγματοποιήθηκε στις 26 Σεπτεμβρίου στην έδρα της ΕΟΚΕ.

Η εκδήλωση, η οποία είχε ως τίτλο «Οι καταναλωτές στο επίκεντρο της χρηματοδότησης στην Ευρώπη», διοργανώθηκε από το αρμόδιο για την εσωτερική αγορά τμήμα της ΕΟΚΕ (ΙΝΤ) σε συνεργασία με το «European Retail Financial Forum» (ERFF - Ευρωπαϊκό φόρουμ λιανικών χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών). Στην εκδήλωση αυτή συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, μέλη της ΕΟΚΕ, όπως η κ. Ariane Rodert, πρόεδρος του τμήματος INT, ο κ. Petru Sorin Dandea, εισηγητής της γνωμοδότησης με θέμα το σχέδιο δράσης για τη χρηματοοικονομική τεχνολογία (FinTech), ο κ. Carlos Trias Pintó, εισηγητής της γνωμοδότησης με θέμα το σχέδιο δράσης για τη βιώσιμη χρηματοδότηση και τον κανονισμό για τις γνωστοποιήσεις και την παροχή συμβουλών και συνεισηγητής της γνωμοδότησης με θέμα το σχέδιο δράσης για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες προς τους καταναλωτές· εκπρόσωποι των καταναλωτών, όπως η κ. Ευαγγελία Κεκελέκη και η κ. Claude Mader· ευρωβουλευτές, όπως ο κ. Othmar Karas και η κ. Molly Scott Cato· ο προϊστάμενος της μονάδας «Πολιτική καταναλωτών» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Renatas Mazeikas· εκπρόσωποι του ERFF· εκπρόσωποι οργανώσεων καταναλωτών, καθώς και δημόσιοι υπάλληλοι των κρατών μελών.

Οι συζητήσεις πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο δύο συζητήσεων στρογγυλής τραπέζης γύρω από τα εξής θέματα:

  • διασυνοριακές μετατροπές, συγχωνεύσεις και διασπάσεις·
  • επίτευξη διαφάνειας και οικοδόμηση εμπιστοσύνης για ένα βιώσιμο μέλλον.

Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν ότι οι Ευρωπαίοι καταναλωτές δεν αποδέχονται την πλήρη ψηφιοποίηση διότι συνεχίζουν να θεωρούν εξαιρετικά σημαντική τη διαπροσωπική επαφή. Επί του παρόντος, διασυνοριακές χρηματοπιστωτικές συναλλαγές πραγματοποιεί μόλις το 7%. Η έλλειψη εμπιστοσύνης επιτείνεται λόγω ανομοιόμορφης μεταφοράς της ενωσιακής νομοθεσίας για τους καταναλωτές σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το συμπέρασμα της διάσκεψης ήταν ότι οι καταναλωτές, μολονότι κάθε άλλο παρά τίθενται στο επίκεντρο της χρηματοδότησης, θα πρέπει να αποτελέσουν το βασικό σημείο εστίασής της.

Κατά την πρώτη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης επισημάνθηκε ότι, για να γίνει πραγματικότητα η ψηφιακή ενιαία αγορά, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενημερώνουν τους πολίτες τους σχετικά τόσο με τις δυνατότητες όσο και με τους κινδύνους που σχετίζονται με την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο και την προστασία των δεδομένων. Προβλήθηκε η ανάγκη προαγωγής κλίματος εμπιστοσύνης μέσω της παροχής στους καταναλωτές, αφενός, συμβουλών σχετικά με τα δικαιώματά τους και, αφετέρου, εύκολης πρόσβασης σε μέσα έννομης προστασίας, δεδομένου ότι το 74% των 48.000 αιτήσεων παροχής συνδρομής που υποβλήθηκαν στο Δίκτυο Ευρωπαϊκών Κέντρων Καταναλωτών (Δίκτυο ΕΚΚ) αφορούσαν το ηλεκτρονικό εμπόριο.

Οι ομιλητές τόνισαν ότι η χρηματοοικονομική τεχνολογία (FinTech) εμπεριέχει ευκαιρίες για την αύξηση του ανταγωνισμού και τη μείωση του κόστους προς όφελος των καταναλωτών, αλλά εγείρει ανησυχίες όσον αφορά την αυτοματοποιημένη παροχή συμβουλών, τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και των μαζικών δεδομένων, καθώς και τη λειτουργία των χρηματοπιστοτικών πλατφορμών.

Κατά την εν λόγω συζήτηση στρογγυλής τραπέζης δόθηκε έμφαση στο γεγονός ότι η πρόταση της Επιτροπής θα μπορούσε να ευνοήσει τη δημιουργία μιας δευτερογενούς αγοράς για μη εξυπηρετούμενα δάνεια, με τεράστιους κινδύνους για τους καταναλωτές που έχουν ήδη πληρώσει το τίμημα της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Η παροχή χρηματοπιστωτικών συμβουλών δημιούργησε στους καταναλωτές την ελπίδα ότι θα μπορούσαν να επιλέγουν τα κατάλληλα χρηματοπιστωτικά προϊόντα, αλλά τα στοιχεία κατέδειξαν ότι οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες κατατάσσονται στην κατώτατη βαθμίδα όλων των τομέων από πλευράς εμπιστοσύνης και ικανοποίησης των καταναλωτών.

Κατά τη δεύτερη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης, η ύπαρξη βιώσιμου χρηματοπιστωτικού τομέα κρίθηκε ως ζωτικής σημασίας για την επίτευξη βιώσιμης οικονομίας εφόσον, σύμφωνα με σχετικές μελέτες, το 70% των επενδυτών ενδιαφέρεται για το περιβάλλον. Επισημάνθηκε δε ότι οι οργανισμοί αξιολόγησης της ποιότητας των χρηματοπιστωτικών προϊόντων θα πρέπει να παρέχουν επίσης σαφείς πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο χρησιμοποίησης των επενδύσεων.

Διατυπώθηκε μια σύσταση όσον αφορά τη διαμόρφωση απλών, συγκρίσιμων και διαφανών «εμβληματικών προϊόντων» για τους καταναλωτές σε ολόκληρη την ΕΕ, μέσω διαφόρων συστημάτων ψηφιακής διανομής, και την ενθάρρυνση των καταναλωτών να εμπιστεύονται τα εν λόγω προϊόντα.

Οι γλωσσικές και οι νομικές διαφορές, τα υψηλότερα τέλη και η απουσία πρόσβασης των μη μόνιμων κατοίκων σε ορισμένες χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες και προϊόντα, οι φορολογικές διαφορές, οι συναλλαγματικοί κίνδυνοι κ.ά. περιλαμβάνονται μεταξύ των εμποδίων που πρέπει να αρθούν. Προβλήθηκε εξάλλου η ανάγκη καθιέρωσης διαύλων ψηφιακής διανομής για την εφαρμογή των αρχών της τεχνολογικής ουδετερότητας, της αναλογικότητας και της ακεραιότητα, δεδομένου ότι καταναλωτές αντιτίθενται στη δημοσιοποίηση των δεδομένων τους σε τρίτα μέρη σε ποσοστό κυμαινόμενο μεταξύ 60 και 70%. (dm)

Στη φωτογραφία, από τα αριστερά προς τα δεξιά: Carlos Trias Pinto, Ariane Rodert και Michael Ikrath, μέλη της ΕΟΚΕ, Othmar KARAS, ευρωβουλευτής, και Fiona Murray, εκπρόσωπος του ERFF.